Γιατί το Σάββατο του Λαζάρου είναι μοναδικό; Τι σημαίνει το όνομα Λάζαρος - Έθιμα

Σάββατο του Λαζάρου 2026: Η «Πρώτη Ανάσταση» και τα Έθιμα της Ορθοδοξίας

Το Σάββατο του Λαζάρου (4 Απριλίου 2026) αποτελεί μια από τις πιο ιδιαίτερες και χαρμόσυνες γιορτές της Ορθοδοξίας. Θεωρείται η «Πρώτη Ανάσταση» και λειτουργεί ως μια πνευματική γέφυρα που μας βγάζει από τη Μεγάλη Σαρακοστή και μας εισάγει στη Μεγάλη Εβδομάδα.

Τι γιορτάζουμε ακριβώς; Η Ιστορία της Βηθανίας

Οι Ορθόδοξοι τιμούν την Έγερση του Λαζάρου, του αγαπημένου φίλου του Χριστού. Ο Λάζαρος ζούσε στη Βηθανία και στο σπίτι του είχε φιλοξενήσει πολλές φορές τον Χριστό. Αδερφές του ήταν η Μάρθα και η Μαρία (η τελευταία μάλιστα είχε αλείψει με μύρο τα πόδια του Ιησού).

Σύμφωνα με τις πηγές της Καινής Διαθήκης, ο Λάζαρος αρρώστησε βαριά. Οι αδερφές του ζήτησαν τη βοήθεια του Χριστού, όμως μέχρι Εκείνος να φτάσει στη Βηθανία, ο Λάζαρος είχε ήδη πεθάνει και βρισκόταν στον τάφο τέσσερις ημέρες.

Όταν ο Χριστός έφτασε, οι αδελφές του «παραπονέθηκαν» με πόνο ότι αν είχε έρθει εγκαίρως, ο αδελφός τους θα ζούσε. Τότε ο Ιησούς, με μεγάλη συγκίνηση, στάθηκε μπροστά στο μνήμα και αναφώνησε: «Λάζαρε, δεύρο έξω». Ακριβώς εκείνη τη στιγμή έγινε το μεγάλο θαύμα και ο Λάζαρος αναστήθηκε.

Η Θεολογική σημασία

Το θαύμα αυτό είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της θεϊκής δύναμης του Ιησού πριν από το δικό Του Πάθος. Συμβολίζει τη νίκη της ζωής επί του θανάτου και προοικονομεί την Ανάσταση του Χριστού, αλλά και τη μελλοντική ανάσταση όλων των ανθρώπων.

Τα Έθιμα της Ημέρας στην Ελλάδα

Το Λαζαροσάββατο είναι γεμάτο από λαϊκές παραδόσεις που συνδέουν τη θρησκεία με την αναγέννηση της φύσης:

Τα «Λαζαράκια»: Οι νοικοκυρές ζυμώνουν ειδικά ανθρωπόμορφα ψωμάκια, τα Λαζαράκια, πλασμένα σαν να είναι τυλιγμένα σε σάβανο. Στα μάτια βάζουν δύο γαρίφαλα (μοσχοκάρφια). Είναι πάντα νηστίσιμα (λαδερά), καθώς η ημέρα επιτρέπει την κατάλυση ελαίου και οίνου.

Οι «Λαζαρίνες» και τα κάλαντα: Στα χωριά, μικρά κορίτσια στολισμένα με λουλούδια γυρίζουν τα σπίτια κρατώντας καλαθάκια και τραγουδούν: «Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν τα Βάγια...». Ανταμείβονται με αυγά (που θα βαφτούν τη Μ. Πέμπτη), χρήματα ή κεράσματα.

Η επιστροφή των ερημιτών: Στο Άγιο Όρος, αυτή είναι η ημέρα που οι ερημίτες επιστρέφουν στις μονές τους για να συμμετάσχουν στις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας.
Ο «Αγέλαστος» Λάζαρος και η Ζωή στην Κύπρο

Σύμφωνα με την παράδοση, μετά την ανάστασή του ο Λάζαρος δεν γέλασε ποτέ ξανά, καθώς ο θάνατος τον είχε σημαδέψει. Λέγεται πως γέλασε μόνο μία φορά όταν είδε κάποιον να κλέβει ένα πήλινο δοχείο, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Το χώμα κλέβει το χώμα».

Τότε ο Λάζαρος ήταν περίπου 30 ετών και έζησε άλλα τόσα χρόνια. Κατέφυγε στην Κύπρο, όπου έγινε Επίσκοπος Κιτίου (σημερινή Λάρνακα) μέχρι τον θάνατό του. Το 890 μ.Χ., τα ιερά λείψανά του μεταφέρθηκαν από την Κύπρο στην Κωνσταντινούπολη και τοποθετήθηκαν σε αργυρή θήκη σε ναό που χτίστηκε προς τιμήν του. Η Ανακομιδή των Λειψάνων του γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 17 Οκτωβρίου.

Γιατί το Σάββατο του Λαζάρου είναι μοναδικό;

Είναι η μοναδική φορά μέσα στο έτος που η αναστάσιμη ακολουθία (που κανονικά γίνεται μόνο Κυριακή) τελείται Σάββατο. Είναι μια ημέρα γεμάτη φως, πριν ξεκινήσει η πένθιμη πορεία προς τον Γολγοθά.

Τι σημαίνει το όνομα Λάζαρος;

Το όνομα Λάζαρος είναι εξελληνισμένο και προέρχεται από το εβραϊκό Ελεάζαρ (Eleazar), που σημαίνει «Ο Θεός έχει βοηθήσει». Μια πιο ελεύθερη απόδοση του ονόματος θα μπορούσε να είναι: «Ο Θεός είναι η σωτηρία μου».

Πηγή: με στοιχεία από την coolweb.gr/