«Πατρίδας Τραγωδίας»: 8.000 ποντιακά δίστιχα & 3.000 λήμματα σε μια ιστορική έκδοση από τον Σύλλογο Ποντίων Νυρεμβέργης

Μια εκτενής έκδοση 905 σελίδων με 8.000+ ποντιακά δίστιχα και λεξικό 3.000 λέξεων από τον Δαμιανό Χαραλαμπίδη, με χορηγία του Συλλόγου Ποντίων Νυρεμβέργης

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: Χορηγός της έκδοσης Συλλογή Ποντιακών Παραδοσιακών Διστίχων του Δαμιανού Χαραλαμπίδη. Τιμώντας τον Δαμιανό και τη μνήμη του Αχιλλέα Βασιλειάδη.
(8.000+ παραδοσιακά δίστιχα με λεξικό 3.000+ λέξεων. Εκδότης: `Αφοί Κυριακίδη`. Επιμέλεια: Γιάννης Τερζίδης)

Με αίσθημα δικαίωσης για το Σύλλογο Ποντίων Νυρεμβέργης παραδόθηκε στην ελληνική γραμματεία η έκδοση του συγγράμματος, `Πατρίδας Τραγωδίας, Συλλογή Ποντιακών Παραδοσιακών Διστίχων` του Δαμιανού Χαραλαμπίδη από τον εκδοτικό οίκο Αφοί Κυριακίδη,
σε φιλολογική επιμέλεια διαλέκτου του Γιάννη Τερζίδη, αφιερωμένης στην αυτόνομη ψυχή ενός γιόγκι της Ορφείας Γύρεως του ποντιακού ελληνισμού, του Αχιλλέα Βασιλειάδη.

Πρόκειται για μνημειώδη έκδοση 905 σελίδων, μ` επιλεγμένη βιβλιοδεσία και επιλογή χάρτου προκειμένου να εξασφαλίζει τη μέγιστη εργονομία χρήσης από τον αναγνώστη της.
Περιέχει περισσότερα από 8.000 δίστιχα της ποντιακής λαϊκής παράδοσης, συλλεγμένα από τον Δαμιανό Χαραλαμπίδη στο διάβα έξι δεκαετιών βιολογικής ζωής, πλην συναξαρισμένα στο `μόνον της ζωής του ταξείδιον` και διάβα αιώνων διατριβής του σε στιγμές τιμαλφείς, οσιωμένες με πρόσωπα δεκάδων αφηγητών-πνευμαγωγών και ερμηνευτών-ψυχαγωγών της προσφυγικής πρωτογενιάς, αλλά και εξαίρετων σύγχρονων λογοτεχνών της διαλέκτου.

Το βιβλίο, λόγω όγκου, επιμέλειας και οργάνωσης περιεχομένου, συγκεντρώνει μοναδικά χαρακτηριστικά στη βιβλιογραφία της θεματικής περί Πόντου, συστηνόμενο μ` αυτοπεποίθηση
ως απαραίτητο εργαλείο στις επιστήμες της ιστοριολαογραφίας, της φιλολογίας και γλωσσολογίας.
Εικάζουμε μάλιστα πως, ένεκα αυτών, στις εκδόσεις για τη διαλεκτόγλωσση λαϊκή ποιητική δεν υπάρχουν αντίστοιχά του στην ελληνική βιβλιογραφία.

Σταχυολογούμε σχετικά:

* Για πρώτη φορά ο αναγνώστης θα βρει σ` έναν και μόνο τόμο αρχειοθετημένο τέτοιον φαραωνικό αριθμό διστίχων, 8.000+! (τα οποία ταξινομούνται αλφαβητικά)
Μέχρι σήμερα ένας ερευνητής ή φιλομαθής ή ερμηνευτής της ποιητικής παράδοσης του Πόντου, θα έπρεπε να ανατρέξει αθροιστικά σε δεκάδες άλλες-και δυσεύρετες βιβλιογραφίες, προκειμένου να μελετήσει τόσες χιλιάδες στιχοπλοκές.

* Είναι το πρώτο σύναγμα δημώδους ποίησης σχολαστικά επιμελημένο στη γραμματική, συντακτικό, σημεία στίξης και γλωσσολογική σημειογραφία του, σε παράμετρους δηλαδή οι οποίες στις σελίδες του βιβλίου αφ` εαυτών αποτελούν υποδείγματα διδακτικής της ποντιακής διαλέκτου.
Ο Γιάννης Τερζίδης, σε πολύμηνη συνεργία με τον Δαμιανό Χαραλαμπίδη, μετέφρασε και διερμήνευσε στη νεοελληνική γλώσσα λέξεις, φράσεις και έμμετρες θυμοσοφίες της ποντιακής αναδεικνύοντας μία μοναδική επιπλέον διάσταση της έκδοσης. Ενός χρησιμότατου δηλαδή λεξικού, απαραίτητου στις νέες γενιές που δεν ευτύχησαν τη συμβίωση με φυσικούς ομιλητές της διαλέκτου, αλλά και επιστήμονες ή αναγνώστες χωρίς κάποια συνάφεια με την παράδοση του Πόντου.
Περισσότερα από 3.000 λήμματα λεξικογραφήθηκαν εύληπτα και ετυμολογικά, ενίοτε με εγκυκλοπαιδικά παραθέματα, ενώ εκτενείς είναι οι πρόσθετες στο περιεχόμενο λαογραφικές μαρτυρίες για τη Μούζαινα, χωριό καταγωγής του Δαμιανού Χαραλαμπίδη, ως συμπλήρωμα των γνώσεών μας για την ανθρωπογεωγραφία της.

* Το σύγγραμμα είναι καταλληλότατο ως πλοηγός και διδάσκων την ορθή απόδοση/φθογγισμό λέξεων και στίχων σε μουσικούς και ερμηνευτές, καθώς συστήνει τη μία και μοναδική αρχιτεκτονική της παραδοσιακής στιχοπλοκής στον Πόντο αλλά και στο οικοσύστημα ιδιωματισμών της πρώτης προσφυγικής γενιάς.
Μαζί με το εμβληματικό σύγγραμμα τα `Τραγούδια του Ποντιακού Λαού` του Στάθη Ευσταθιάδη, το ψηφιακό έπος της πλατφόρμας pontianlyrics.com, ορισμένες μικρότερες εκδόσεις δημώδους ποντιακής ποίησης με αξιόλογη επιμέλεια, αλλά και τον πλούτο των σπαραγμάτων αυτής, τον διασωθέντα σε μονογραφίες, περιοδικά συγγράμματα και διατριβές των πρώτων μεταπροσφυγικών δεκαετιών, η έκδοση συναποτελεί ανάχωμα για κάθε αυθαιρεσία, νεολογισμό στρέβλωσης και `αλγοριθμική` δολίευση της ποντιακής διαλέκτου και στιχοπλοκής.

*Σε μια δικιά μας μάλιστα ανάγνωση, ο συλλέκτης και συγγραφέας Δαμιανός Χαραλαμπίδης, τζεντάι της διαλέκτου και πραιτωριανός της λαογραφικής παράδοσης της ρωμιοσύνης-όχι μόνο της ποντιακής, διατρέχοντας ως ντοκιμαντερίστας έξι σχεδόν δεκαετίες καταγραφών και αναζητήσεων, δε διέσωσε απλώς έναν ανεκτίμητο πλούτο διαλεκτόφωνης ποιητικής, αλλά έκρυψε χωρίς να το θέλει στην έκδοση ένα ανεκτίμητο χαρακτηριστικό.
Αυτό του καλειδοσκοπίου των προ και μετα-προσφυγικών `εποχών` της ποντιακής διαλέκτου.
Με προσεκτικές δεύτερες αναγνώσεις και συγκρίσεις, ένας εμβριθής μελετητής θα μπορούσε να διακρίνει αισθητές και μη διαφοροποιήσεις στην ιδιωματική συμπεριφορά, στις θεματικές, στη μούσα και στο συναίσθημα του λαϊκού στιχοπλόκου στις συγχρονίες του.

Η έκδοση, μ` όλα της τ `άρματα, αλλά και τις επικυρώσεις από τους προλόγους των έγκριτων επιστημόνων, Τριαντάφυλλου Κωτόπουλου, καθηγητή ΝΕ Λογοτεχνίας και διευθυντή στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών για τη Δημιουργική Γραφή και Λογοτεχνία στην Ελληνική Γλώσσα του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και Prof. Thede Kahl, καθηγητή Βαλκανιολογίας στα πανεπιστήμια Ιένα και Βιέννης, θα αποτελεί στιγμή περηφάνιας για τον Σύλλογο Ποντίων Νυρεμβέργης στο διηνεκές. 089496071 72

(make off)
Όταν προ διετίας συγκροτήθηκε η αργατία για την έντυπη έκδοση της συλλογής, της οποίας μία εκδοχή ο Δαμιανός είχε ήδη ψηφιοποιημένη, η Γ.Σ του σωματείου έθεσε τη επιχορήγηση του συνόλου των εξόδων της ως προτεραιότητα και κορυφαία σήμανση του ιωβηλαίου των 50 του χρόνων.
Με αδιάκοπη συνεννόηση συλλέκτη-συγγραφέα, επιμελητή, εκδοτών και ΣΠΝ, καθώς επίσης των Στάθη Ταξίδη (εκπαιδευτικού-συγγραφέα-αντεπιστέλλοντος μέλους ΣΠΝ) και Κώστα Καρακασίδη (pontianlyrics.com) σε εγρήγορση πάσας διακονίας του εγχειρήματος, παραδόθηκε στην ελληνική γραμματολογία ένα μοναδικό και σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων σύγγραμμα, του οποίου μάλιστα τον αναγνώστη καλωσορίζει η μορφή της παρχαρομάνας (ή της αγρότισσας κοδέσποινας) με στάχυα ανά χείρας, συμβολισμούς που επέλεξε ο Γιάννης Χρυσοπουλίδης, γραφίστας του εξωφύλλου, μέλος και επιμελητής της ιστοσελίδας sillogos.pontion.nbg@gmail.com, του ΣΠΝ.

Ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης χαιρετίζει μ` ευγνωμοσύνη τον πολιτισμό που αναπτύχθηκε σ` αυτή την αργατία ευχαριστώντας:

• Τον Δαμιανό Χαραλαμπίδη για την εμπιστοσύνη του ν` αποθέσει στα χέρια και διαχειριστική ευχέρεια του ΣΠΝ τ` ανοιγάρια των ιερών του.
• Τον Γιάννη Τερζίδη, αντεπιστέλλον μέλος του, για την ακατάβλητη εργασιομανή υπομονή, την επιστημοσύνη και εμπειρία του στη διάλεκτο. (Μάτσκαλην καματερόν ποίος λέει κ` είδεν, εμάς να ορωτά. Πολλά ζόρ` έν, άμα θα μαρτυρούμ` α`. Και τη σκύλ `το δίκαιον, δίκαιον έν...)
• Τον Στάθη Ταξίδη, αντεπιστέλλον μέλος του, για την non stop έμπρακτη αγωνία και παράστασή του στην έκδοση. (ίλιαμ για το man to man σον Μπούλην...)
• Τον εκδ. οίκο Αφών Κυριακίδη για την αλληλεγγύη ετών. Πολλών.
• Τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Θεόδωρο Θεοδουλίδη για την προθυμότατη παραχώρηση της αιγίδας του ακαδημαϊκού του ιδρύματος στην έκδοση.
• Τον καθηγητή ΝΕ Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και διευθυντή του τμήματος Δημιουργικής Γραφής και Λογοτεχνίας, Τριαντάφυλλου Κωτόπουλου, για την υιοθεσία και ένταξη της εκδοτικής προσπάθειας στις διεργασίες του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών `Ιστορία και Συγγραφή της Ποντιακής Διαλέκτου`, καθώς επιπλέον για τον επικυρωτικό και εμβριθή προλογισμό του συγγράμματος.
• Τον Prof. Thede Kahl, καθηγητή Βαλκανικών Σπουδών των πανεπιστημίων Ιένα και Βιέννης, για το διεισδυτικό σχολιασμό του στους προλόγους της έκδοσης.
• (Τα σχόλια, οι απορίες και `υποδείξεις`του, πρόδιδαν κάποιον που διάβασε όλα τα δίστιχα στα δοκίμια που του στείλαμε, πριν το τυπογραφείο. ΟΛΑ!)

Η έκδοση, με τον περιορισμό των 300 αντιτύπων, διατίθεται στην Ελλάδα από το βιβλιοπωλείο Αφοί Κυριακίδη, τον συγγραφέα και τον επιμελητή αυτής.
Στη Γερμανία το βιβλίο διατίθεται από τον χορηγό του, Σύλλογο Ποντίων Νυρεμβέργης, κατόπιν συνεννόησης και με επιδότηση της τιμής του.

Έσοδα της έκδοσης, ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης θα διαθέσει στο Σύλλογο Νεφροπαθών Θεσσαλονίκης, όπως ακριβώς συμφωνήθηκε με τους Δαμιανό και Αχιλλέα.
Εκείνη την πρώτη ημέρα.

Καλούμε τα σωματεία των Ποντίων σε ανάλογες επενδύσεις ανθρώπινων και ταμειακών τους πόρων. Στα πεδία της βιβλιογραφίας, των ψηφιοποιήσεων, της ακαδημαϊκής Πολιτείας,
της κοινωνίας και της συγχρονίας.

Τη Μνήμη οφείλουμε να καταγράψουμε εμείς. Όχι η ΤΝ.

Οχτώβρης `26.
ΣΠΝ κατά το δαίμονα αυτού...