AI chatbots και προσωπικά δεδομένα: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι χρήστες

Δημοσιέυμα της Βαυαρικής Ραδιοφωνία BR24: Όσοι συνομιλούν με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT, το Claude ή το Gemini, συχνά εμπιστεύονται στους παρόχους τους προσωπικά ερωτήματα. Σύμφωνα με μελέτη, οι μηχανισμοί παρακολούθησης (trackers) μπορούν να συλλέγουν πληροφορίες σχετικά με αυτές τις συνομιλίες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να έχουν πρόσβαση ακόμη και στο πλήρες ιστορικό τους. Τι πρέπει να προσέχετε.

"Ζω στο Μόναχο και κερδίζω περίπου 35.000 ευρώ καθαρά το χρόνο πόσο θα έπρεπε να είναι το ενοίκιό μου;" Αυτό είναι ένα ερώτημα που μπορεί να έχουν θέσει σε chatbots πολλοί άνθρωποι. Αρχικά, αυτή φαίνεται να είναι μια αθώα συνομιλία με μια τεχνητή νοημοσύνη. Τι συμβαίνει όμως με τις πληροφορίες που λαμβάνει η τεχνητή νοημοσύνη μέσω ενός τέτοιου ερωτήματος;

Μια νέα μελέτη δείχνει ότι οι συνομιλίες με ένα AI δεν είναι καθόλου ανώνυμες. Ερευνητές από το Ινστιτούτο IMDEA Networks της Ισπανίας δοκίμασαν αν εννέα κύρια chatbots AI μοιράζονται δεδομένα με τρίτους. Τα ChatGPT, Claude, Gemini, Grok, Preplexity, DeepSeek, Microsoft Copilot, Mistral και Meta AI εξετάστηκαν τον Μάιο του τρέχοντος έτους.

Διαπιστώθηκε ότι οι υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης δεν περιορίζονται στην επεξεργασία των συγκεκριμένων πληροφοριών. Ανάλογα με την πλατφόρμα, δεδομένα διαβιβάζονται και σε τρίτους, όπως υπηρεσίες ανάλυσης και παρακολούθησης. Στα δεδομένα αυτά περιλαμβάνονται προσωπικές πληροφορίες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μεταδίδεται ακόμη και ολόκληρο το ιστορικό των συνομιλιών.
Ποια δεδομένα επηρεάζονται

Δεν μοιράζονται όλα τα chatbots τα ίδια δεδομένα με τρίτους. Ωστόσο, η μελέτη δείχνει ότι αρκετοί πάροχοι διαβιβάζουν πληροφορίες που σχετίζονται με τις συνομιλίες, όπως συνδέσμους προς αυτές, ολόκληρα τα prompts των χρηστών, ακόμη και στιγμιότυπα οθόνης. Παράλληλα, πολλές υπηρεσίες δημιουργούν αυτόματα σύντομους τίτλους για κάθε συνομιλία, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις κοινοποιούνται επίσης σε τρίτους.

🎧 Πώς το AI αλλάζει τις ζωές μας; Και ποια προγράμματα AI είναι πραγματικά σημαντικά στην καθημερινότητά μας; Απαντήσεις σε αυτές και άλλες ερωτήσεις συζητούνται εβδομαδιαίως από τους Gregor Schmalzried, Marie Kilg και Fritz Espenlaub στο "The AI Podcast" – το podcast από το BR24 και το SWR.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα δεδομένα αυτά διακινούνται μαζί με μόνιμους αναγνωριστικούς κωδικούς χρηστών. Έτσι, τρίτοι μπορούν όχι μόνο να δουν το περιεχόμενο της συνομιλίας, αλλά και να αποδώσουν τις δραστηριότητες σε ένα συγκεκριμένο άτομο. Ιδιαίτερα κρίσιμοι είναι οι μόνιμοι σύνδεσμοι (permalinks), μέσω των οποίων μπορεί να ανοίξει ολόκληρη η συνομιλία. Πέντε από τους εννέα παρόχους τεχνητής νοημοσύνης μοιράστηκαν αυτούς τους μόνιμους συνδέσμους με προγράμματα παρακολούθησης. Εάν οι σύνδεσμοι δεν προστατεύονται επαρκώς, ένας τρίτος μπορεί εύκολα να διαβάσει ολόκληρη τη συνομιλία.

Είναι κρίσιμο αν η εκάστοτε συνομιλία είναι πραγματικά προσβάσιμη χωρίς περαιτέρω έλεγχο πρόσβασης μέσω του συνδέσμου. Για παράδειγμα, στην έρευνα, οι σύνδεσμοι συνομιλιών στο Grok ήταν δημόσια προσβάσιμοι από προεπιλογή. Οι συνομιλίες επισκεπτών στο Perplexity ήταν επίσης δημόσιες. Η πρόσβαση ήταν πιο περιορισμένη για άλλους παρόχους.
Ευαίσθητες πληροφορίες κοινοποιούνται απαρατήρητες

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ακόμη και συνομιλίες που έχουν αναδιατυπωθεί ή συνοψιστεί μπορούν να αποκαλύψουν σημαντικές πληροφορίες για την προσωπικότητα και την ιδιωτική ζωή ενός ατόμου. Σύμφωνα με τη μελέτη, τρεις από τους εννέα παρόχους που εξετάστηκαν διαβίβαζαν αυτόματα περιλήψεις συνομιλιών σε τρίτους: το Gemini στο Google Analytics, το Grok σε πολλαπλές υπηρεσίες παρακολούθησης και διαφήμισης, μεταξύ των οποίων η Meta και το TikTok, και το Mistral στην πλατφόρμα ανάλυσης δεδομένων Intercom.

Για παράδειγμα, αυτές ήταν ερωτήσεις σχετικά με συγκεκριμένα συμπτώματα ασθενειών, μισθούς ή υποθήκες. Έτσι, μια περίληψη μπορεί έμμεσα να αποκαλύψει την υγεία, την οικονομική κατάσταση ή τον τόπο διαμονής, ακόμη και αν ο παραλήπτης δεν λαμβάνει την λεπτομερή ιστορία της συνομιλίας.

Στο Grok, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στις δοκιμές τους τα λεγόμενα «Canary URLs», δηλαδή ειδικά σχεδιασμένους συνδέσμους-παγίδες, οι οποίοι καταγράφουν κάθε φορά που κάποιος τους ανοίγει. Συνολικά, εντόπισαν 70 προσβάσεις από 70 διαφορετικές διευθύνσεις IP, οι οποίες προέρχονταν από 14 χώρες σε τέσσερις ηπείρους. Ορισμένες από αυτές τις προσβάσεις καταγράφηκαν αρκετές ώρες ή ακόμη και ημέρες μετά την αρχική συνομιλία.
Προσοχή σε δήθεν προστασία

Ακόμη και όσοι αρνούνται την παρακολούθηση πριν χρησιμοποιήσουν ένα chatbot δεν μπορούν να την αποτρέψουν εντελώς. Σύμφωνα με τη μελέτη, πάνω από το 80% των προγραμμάτων παρακολούθησης τρίτων παρέμειναν ενεργά, παρόλο που οι συμμετέχοντες στη δοκιμή είχαν απορρίψει τα «μη απαραίτητα cookies».

Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης σε ανώνυμη περιήγηση επίσης δεν παρέχει επαρκή προστασία. Η παρακολούθηση δεν γίνεται απαραίτητα μέσω cookies. Τα δεδομένα μπορούν επίσης να συλλεχθούν μέσω των λεγόμενων «tracking pixels», ενσωματωμένων στοιχείων λογισμικού και ανακατευθύνσεων από την πλευρά του διακομιστή.
Πώς μπορείτε να προστατευθείτε

Οποιοσδήποτε χρησιμοποιεί ένα AI chatbot θα πρέπει πάντα να είναι ενήμερος για τις πιθανές συνέπειες. ΝΝα μοιράζεστε με ένα σύστημα AI μόνο πληροφορίες για τον εαυτό σας που θα ήσασταν διατεθειμένοι να δημοσιοποιήσετε. Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με τα προσωπικά δεδομένα. Πολλές εισόδους στο chatbot μπορούν έμμεσα να αποκαλύψουν πληροφορίες σχετικά με τον τόπο διαμονής σας, την ηλικία σας, την υγεία σας, τα οικονομικά σας και άλλες συνθήκες ζωής. Τα πραγματικά ονόματα, διευθύνσεις, αριθμοί τηλεφώνου, μισθοί, λεπτομέρειες λογαριασμού, κωδικοί πρόσβασης και εμπιστευτικά επαγγελματικά έγγραφα δεν θα πρέπει να περιλαμβάνονται σε μια συνομιλία.

Επιπλέον, καλό είναι να διατυπώνετε τις ερωτήσεις σας με τρόπο που να μην αποκαλύπτει προσωπικά στοιχεία. Αντί να γράψετε «Έχω καθαρό εισόδημα 35.000 ευρώ και ζω στο Μόναχο. Πόσο θα πρέπει να πληρώνω για ενοίκιο;», μπορείτε να ρωτήσετε πιο γενικά: «Ποιες είναι οι κατευθυντήριες γραμμές στη Γερμανία για την αναλογία εισοδήματος και ενοικίου;»

Επιπλέον, αξίζει να διαγράφετε τακτικά τις ιστορίες συνομιλιών και να ελέγχετε τις ρυθμίσεις για να δείτε αν η χρήση των δικών σας δεδομένων για την εκπαίδευση του μοντέλου μπορεί να απενεργοποιηθεί.