Τριώδιο και Καρναβάλι: Η ιστορία, οι συμβολισμοί και οι ημερομηνίες για το 2026

Το Καρναβάλι στην Ελλάδα είναι μια περίοδος συνυφασμένη με το ξεφάντωμα, τις μεταμφιέσεις και την παράδοση. Η επίσημη αφετηρία αυτών των εκδηλώσεων σηματοδοτείται από το «άνοιγμα του Τριωδίου», μια κινητή χρονική περίοδο της Ορθόδοξης Εκκλησίας που προετοιμάζει τους πιστούς για το Πάσχα.

Τι είναι το Τριώδιο;

Το Τριώδιο πήρε το όνομά του από το ομώνυμο εκκλησιαστικό λειτουργικό βιβλίο. Η ονομασία προέρχεται από το γεγονός ότι οι ύμνοι που περιέχει αποτελούνται από τρεις ωδές, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους εκκλησιαστικούς ύμνους που έχουν εννέα ωδές.

Αυτή η περίοδος διαρκεί περίπου 10 εβδομάδες και χωρίζεται σε τρεις φάσεις:

1. Από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου έως την Κυριακή της Τυροφάγου.

2. Από την Καθαρά Δευτέρα έως το Σάββατο του Λαζάρου.

3. Από την Κυριακή των Βαΐων έως το Μεγάλο Σάββατο.

Η Σύνδεση με το Καρναβάλι

Παρόλο που το Τριώδιο έχει βαθιά θρησκευτική σημασία και στοχεύει στον πνευματικό εξαγνισμό μέσω της νηστείας, οι περισσότεροι το έχουν συνδέσει με τις Απόκριες. Αυτό συμβαίνει λόγω της ανάγκης για διασκέδαση και «ξεφάντωμα» πριν από την είσοδο στη μεγάλη νηστεία της Σαρακοστής.

Οι Σημαντικότερες Ημέρες και οι Εβδομάδες του Τριωδίου

Κάθε εβδομάδα του Τριωδίου έχει τους δικούς της κανόνες και έθιμα:

• 1η Εβδομάδα (Προφωνή ή Απολυτή): Ονομάζεται «ελεύθερη», καθώς επιτρέπεται η κατανάλωση όλων των τροφών κάθε μέρα, ακόμα και την Τετάρτη και την Παρασκευή.

• 2η Εβδομάδα (Κρεατινή): Την Πέμπτη αυτής της εβδομάδας γιορτάζουμε την Τσικνοπέμπτη, το παραδοσιακό έθιμο της κρεατοφαγίας.

• 3η Εβδομάδα (Τυρινή ή Τυροφάγου): Απαγορεύεται το κρέας, αλλά επιτρέπονται τα γαλακτοκομικά, τα αυγά και το ψάρι.

• Καθαρά Δευτέρα: Σηματοδοτεί την έναρξη της Μεγάλης Σαρακοστής και της αυστηρής νηστείας.

Πότε πέφτει το Καρναβάλι το 2026;

Αν και μεγάλες διοργανώσεις όπως το Πατρινό Καρναβάλι ξεκινούν τις δράσεις τους ήδη από τα μέσα Ιανουαρίου, οι επίσημες ημερομηνίες για το 2026 είναι οι εξής:

Έναρξη Τριωδίου: Κυριακή 1 Φεβρουαρίου

Τσικνοπέμπτη: Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου

Τελευταία Κυριακή: Αποκριάς Κυριακή 22 Φεβρουαρίου

Καθαρά Δευτέρα: Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου