Γερμανία: Στα επίπεδα του 1997 ο δείκτης γονιμότητας

Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για το δημογραφικό μέλλον της Γερμανίας αποκαλύπτουν τα νεότερα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της χώρας (Destatis). Ο συνολικός δείκτης γονιμότητας για το έτος 2025 υποχώρησε στο 1,32 παιδιά ανά γυναίκα, σημειώνοντας πτώση 2,7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος (1,35 το 2024).

Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 1997, επιβεβαιώνοντας μια συνεχή πτωτική πορεία που ξεκίνησε το 2022. Ως αποτέλεσμα, ο συνολικός αριθμός των γεννήσεων στη Γερμανία το 2025 συρρικνώθηκε στις 654.241, αριθμός που αποτελεί ιστορικό χαμηλό για τη μεταπολεμική περίοδο.

Μείωση τόσο σε Γερμανίδες όσο και σε αλλοδαπές γυναίκες

Η πτώση των γεννήσεων δεν περιορίζεται σε μία μόνο πληθυσμιακή ομάδα, αλλά αφορά το σύνολο της κοινωνίας:

• Γερμανίδες υπήκοοι: Ο δείκτης γονιμότητας μειώθηκε κατά 2,8% φτάνοντας το 1,20 παιδιά ανά γυναίκα (αντίστοιχα χαμηλά επίπεδα είχαν σημειωθεί πριν από σχεδόν 30 χρόνια, το 1996 με 1,22).

• Αλλοδαπές γυναίκες: Αν και παραμένει παραδοσιακά υψηλότερος, ο δείκτης σημείωσε πτώση 3,3% υποχωρώντας στο 1,78 παιδιά ανά γυναίκα (από 1,84 το 2024), παρουσιάζοντας συνεχή μείωση από το 2017 (με εξαίρεση το 2021).

Γεωγραφικές αποκλίσεις: Πρωτιά για την Κάτω Σαξονία, στον «πάτο» η Σαξονία

Η δημογραφική εικόνα διαφέρει σημαντικά ανάμεσα στα ομόσπονδα κρατίδια:

• Η Κάτω Σαξονία (Niedersachsen) διατηρεί την πρωτιά στη γεννητικότητα από το 2018, με 1,38 παιδιά ανά γυναίκα, αν και για πρώτη φορά μετά από 16 χρόνια έπεσε κάτω από το φράγμα του 1,40.

• Η Σαξονία (Sachsen) κατέγραψε τη χαμηλότερη συχνότητα γεννήσεων με μόλις 1,16 παιδιά ανά γυναίκα, το χαμηλότερο επίπεδό της από το 1998.

• Γενικότερα, στα κρατίδια της ανατολικής Γερμανίας ο μέσος όρος (1,22) ήταν χαμηλότερος από εκείνον της δυτικής Γερμανίας (1,34).

• Η μοναδική εξαίρεση στην καθολική πτώση σημειώθηκε στο Αμβούργο, όπου υπήρξε μια οριακή αύξηση +0,4% (στο 1,24). Αντίθετα, τη μεγαλύτερη βουτιά κατέγραψε το Μεκλεμβούργο-Πρεπομερανία (-6,3%).

Η γενιά του 1976 και οι νεότερες γυναίκες

Σύμφωνα με τη Destatis, οι γυναίκες που γεννήθηκαν το 1976 –και οι οποίες το 2025 έφτασαν στο τυπικό τέλος της αναπαραγωγικής ηλικίας (49 ετών)– απέκτησαν κατά μέσο όρο 1,58 παιδιά. Παρότι οι γενιές των τελών της δεκαετίας του '70 και των αρχών του '80 κάνουν παιδιά σε μεγαλύτερη ηλικία, ο τελικός αριθμός παιδιών τους είναι ελαφρώς υψηλότερος σε σχέση με τη γενιά του 1968, η οποία είχε καταγράψει το ιστορικό ελάχιστο των 1,49 παιδιών. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν η τρέχουσα πτωτική τάση συνεχιστεί, οι γενιές των δεκαετιών του '80 και του '90 θα καταγράψουν σημαντικά χαμηλότερους αριθμούς.

Μεγαλώνουν σε ηλικία οι νέοι γονείς, μειώνεται η διαφορά ηλικίας

Το 2025, η μέση ηλικία των μητέρων κατά τη γέννηση (ανεξαρτήτως σειράς παιδιού) ήταν τα 31,9 έτη και των πατέρων τα 34,8 έτη (αυξημένη κατά 0,1 έτος συγκριτικά με το 2024). Από το 1991, η μέση ηλικία έχει αυξηθεί κατά 4 ολόκληρα χρόνια για τις μητέρες και κατά 3,8 για τους πατέρες.

Στην περίπτωση του πρώτου παιδιού, η μέση ηλικία της μητέρας ήταν 30,5 έτη και του πατέρα 33,3 έτη. Αξιοσημείωτο είναι ότι η διαφορά ηλικίας μεταξύ των δύο γονέων στο πρώτο παιδί μειώθηκε από τα 3,2 έτη που ήταν το 2015, στα 2,8 έτη το 2025.

Σταθερό το ποσοστό των θνησιγενών παιδιών

Το 2025 καταγράφηκαν 2.857 θνησιγενή παιδιά (έναντι 2.900 το 2024). Η αναλογία παρέμεινε σταθερή στο 4,3 ανά 1.000 γεννήσεις, επίπεδο στο οποίο κινείται σταθερά από το 2021. Το ποσοστό ήταν υψηλότερο στις αλλοδαπές μητέρες (4,9) σε σχέση με τις Γερμανίδες (4,1).

Ευρωπαϊκό πλαίσιο: Μια γενικευμένη κρίση γονιμότητας

Η Γερμανία δεν αποτελεί εξαίρεση, καθώς η πτώση των γεννήσεων είναι ένα φαινόμενο που επηρεάζει ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat για το 2024, ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 1,34 παιδιά ανά γυναίκα, με τη Γερμανία (1,35 το 2024) να βρίσκεται στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Την υψηλότερη γονιμότητα στην ΕΕ κατέγραψε η Βουλγαρία (1,72) και τη χαμηλότερη η Μάλτα (1,01). Ωστόσο, μεταξύ 2019 και 2024, ο δείκτης γονιμότητας υποχώρησε κατά 12% τόσο στην ΕΕ όσο και στη Γερμανία, με τη μεγαλύτερη κάμψη να σημειώνεται σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης (π.χ. Εσθονία -29%, Πολωνία και Ρουμανία -21%) αλλά και στη Σουηδία (-16%).

Το δημογραφικό πρόβλημα εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών για τη Γερμανία, με άμεσες επιπτώσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, την αγορά εργασίας και την κοινωνική συνοχή.