Η «πλευρά» της ΤΝ που ακριβαίνει τις καθημερινές μας συσκευές

Για δεκαετίες, η αγορά της τεχνολογίας ακολουθούσε έναν άγραφο κανόνα: η επεξεργαστική ισχύς αυξανόταν, ενώ το κόστος των συσκευών παρέμενε σταθερό ή μειωνόταν. Αυτή η τάση πλέον αντιστρέφεται θεαματικά. Οι τιμές σε laptops, smartphones και κονσόλες παιχνιδιών καταγράφουν σημαντική αύξηση, με κύριο υπαίτιο την ταχύτατη εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ).

Αύξηση τιμών σε όλο το φάσμα των συσκευών

Σύμφωνα με ανάλυση της πλατφόρμας Idealo, οι τιμές των φορητών υπολογιστών έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο κατά 22% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, την ώρα που ο γενικός πληθωρισμός κινείται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα.

Η τάση αυτή επηρεάζει σχεδόν όλους τους μεγάλους κατασκευαστές:

• Laptops: Μοντέλα όπως το MacBook Pro κοστίζουν πλέον έως και 400 ευρώ περισσότερο σε σύγκριση με πέρυσι.

• Gaming κονσόλες: Το PlayStation 5 σημείωσε αύξηση 100 ευρώ, οι τιμές των Xbox ανέβηκαν κατά 150 έως 200 ευρώ, ενώ και το Nintendo Switch 2 κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

• Smartphones: Ακολουθούν ανάλογη αυξητική τροχιά λόγω του αυξημένου κόστους των εξαρτημάτων.

Η ρίζα του προβλήματος: Η μάχη για τη μνήμη RAM

Ο βασικός παράγοντας πίσω από τις ανατιμήσεις είναι η έλλειψη και η κατακόρυφη αύξηση του κόστους της μνήμης RAM. Τα μεγάλα κέντρα δεδομένων των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης (όπως η OpenAI, η Google και η Anthropic) απαιτούν τεράστιες ποσότητες εξειδικευμένης μνήμης υψηλού εύρους ζώνης (HBM).

Οι τρεις κυρίαρχοι κατασκευαστές μνήμης παγκοσμίως —Samsung, SK Hynix και Micron— οι οποίοι ελέγχουν περίπου το 90% της αγοράς, στρέφουν την παραγωγή τους προς τον τομέα της AI, καθώς προσφέρει σημαντικά υψηλότερα περιθώρια κέρδους.

Ως αποτέλεσμα:

• Η παραγωγή συμβατικής RAM για καταναλωτικές συσκευές έχει περιοριστεί δραματικά.

• Η συνολική παραγωγική ικανότητα των κατασκευαστών έχει ήδη προκρατηθεί πλήρως μέχρι το τέλος του 2027.

• Ορισμένοι κατασκευαστές επιλέγουν είτε να μετακυλίσουν το κόστος στους καταναλωτές είτε να κυκλοφορούν συσκευές με λιγότερη ενσωματωμένη μνήμη RAM.

Πότε αναμένεται αποκλιμάκωση;

Η εξομάλυνση της αγοράς δεν αναμένεται σύντομα. Η κατασκευή νέων εργοστασίων ημιαγωγών απαιτεί χρόνο και επενδύσεις δισεκατομμυρίων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών του κλάδου, μια αισθητή πτώση ή σταθεροποίηση των τιμών δεν προβλέπεται να συμβεί νωρίτερα από το 2028.

Με απλά λόγια...

Η ,,έλλειψη μνήμης,, είναι αποτέλεσμα μιας συνειδητής επιλογής των κατασκευαστών και μιας εκρηκτικής ζήτησης από τον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ).

Ας το δούμε πιο αναλυτικά:

• Η εκρηκτική ζήτηση της ΤΝ: Η τεχνητή νοημοσύνη (όπως το ChatGPT) χρειάζεται τεράστια υπολογιστική ισχύ και, κατά συνέπεια, τεράστιες ποσότητες μνήμης RAM για να λειτουργήσει. Τα κέντρα δεδομένων των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας «καταπίνουν» μνήμες με ρυθμό που κανείς δεν είχε προβλέψει πριν από λίγα χρόνια.

• Η επιλογή των κατασκευαστών: Οι εταιρείες που παράγουν μνήμες (όπως η Samsung, η SK Hynix και η Micron, που ελέγχουν το 90% της αγοράς) έχουν περιορισμένη παραγωγική ικανότητα. Δεν μπορούν να φτιάξουν άπειρες μνήμες.

  • Οι μνήμες για τα κέντρα δεδομένων ΤΝ (όπως η HBM - High Bandwidth Memory) είναι πολύ πιο κερδοφόρες από τις απλές μνήμες RAM που χρησιμοποιούνται σε laptops, κονσόλες και smartphones.

  • Έτσι, οι κατασκευαστές προτιμούν να παράγουν μνήμες για την ΤΝ και να τις πουλάνε ακριβά, παρά να παράγουν μνήμες για καταναλωτικά προϊόντα με μικρότερο κέρδος.

• Το αποτέλεσμα για εμάς: Αυτό αφήνει μια τεχνητή έλλειψη μνημών RAM για τις απλές συσκευές. Αφού η διαθέσιμη μνήμη είναι πλέον λιγότερη, η τιμή της αυξάνεται — και αυτό το επιπλέον κόστος μετακυλίεται σε εμάς τους καταναλωτές.

Έτσι, αν και δεν υπάρχει «φυσική» έλλειψη της πρώτης ύλης, υπάρχει μια πολύ πραγματική έλλειψη διαθέσιμης παραγωγικής ικανότητας για τις μνήμες που χρειάζονται τα laptops και οι κονσόλες μας, επειδή ο κλάδος της ΤΝ «αρπάζει» τις καλύτερες και τις περισσότερες.

Πηγή: BR24