Στις 13 Αυγούστου 1961, οι αρχές της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας (Ανατολικής Γερμανίας / ΛΔΓ) ξεκίνησαν τη σφράγιση των συνόρων μεταξύ του Ανατολικού και του Δυτικού Βερολίνου. Η ενέργεια αυτή οδήγησε στην κατασκευή του Τείχους του Βερολίνου (Berliner Mauer), ενός από τα ισχυρότερα σύμβολα της γεωπολιτικής διαίρεσης του Ψυχρού Πολέμου.
Το ιστορικό πλαίσιο
Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Γερμανία και η πρωτεύουσά της χωρίστηκαν σε τέσσερις τομείς κατοχής (αμερικανικό, βρετανικό, γαλλικό και σοβιετικό). Με την ίδρυση των δύο γερμανικών κρατών το 1949 —της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας (Δυτική) και της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας (Ανατολική)— το Βερολίνο παρέμεινε διαιρεμένο, αποτελώντας ένα δυτικό «νησί» εντός της ανατολικογερμανικής επικράτειας.
Μεταξύ 1949 και 1961, εκτιμάται ότι περίπου 2,7 εκατομμύρια άνθρωποι εγκατέλειψαν την Ανατολική Γερμανία μέσω του ανοικτού ακόμη συνόρου του Βερολίνου, αναζητώντας καλύτερες οικονομικές συνθήκες και πολιτικές ελευθερίες στη Δύση. Η απώλεια αυτή, που περιλάμβανε υψηλό ποσοστό εξειδικευμένου επιστημονικού και τεχνικού προσωπικού, προκαλούσε σοβαρά προβλήματα στην οικονομία της ΛΔΓ.
Η επιχείρηση της 13ης Αυγούστου
Τη νύχτα της 12ης προς 13η Αυγούστου 1961, υπό τη διοίκηση της ηγεσίας του Σοσιαλιστικού Κόμματος Ενότητας (SED) και υπό την επίβλεψη του Έριχ Χόνεκερ, στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις της ΛΔΓ άρχισαν να τοποθετούν συρματοπλέγματα και να αποκλείουν τους δρόμους, τις γραμμές του μετρό και του σιδηροδρόμου που συνέδεαν τους δύο τομείς της πόλης.
Αρχική κατασκευή: Τα πρώτα εμπόδια αποτελούνταν από αγκαθωτό συρματόπλεγμα και πλάκες τσιμέντου.
Εξέλιξη: Με την πάροδο των ετών, τα προσωρινά φράγματα αντικαταστάθηκαν από μια μόνιμη κατασκευή από σκυρόδεμα ύψους περίπου 3,6 μέτρων, ενισχυμένη με πύργους παρατήρησης, τάφρους, προβολείς και τη λεγόμενη «ζώνη θανάτου» (Todesstreifen).
Επίσημη ονομασία: Η ηγεσία της ΛΔΓ αποκαλούσε επίσημα την κατασκευή «Αντιφασιστικό Τείχος Προστασίας» (Antifaschistischer Schutzwall), προβάλλοντας το επιχείρημα ότι προστάτευε το ανατολικό κράτος από εξωτερικές απειλές.
Αποτελέσματα και συνέπειες
| Τομέας | Επιπτώσεις |
| Κοινωνικό πεδίο | Άμεσος διαχωρισμός οικογενειών, συγγενών και φίλων από τη μία μέρα στην αλλη. |
| Ανθρώπινες απώλειες | Τουλάχιστον 140 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να διασχίσουν το Τείχος προς τη Δύση. |
| Σταθεροποίηση ΛΔΓ | Το σφράγιση των συνόρων ανέκοψε τη μεταναστευτική εκροή, σταθεροποιώντας πρόσκαιρα την ανατολικογερμανική οικονομία. |
| Διεθνής πολιτική | Το Τείχος παγίωσε το status quo του Ψυχρού Πολέμου στην Ευρώπη μέχρι την πτώση του, στις 9 Νοεμβρίου 1989. |
Πηγές :
Ίδρυμα Τείχους του Βερολίνου (Stiftung Berliner Mauer):
berliner-mauer-gedenkstaette.de Γερμανικό Ομοσπονδιακό Κέντρο Πολιτικής Εκπαίδευσης (Bundeszentrale für politische Bildung / bpb):
bpb.de Ιστορικό Αρχείο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας (Bundesarchiv):
bundesarchiv.de
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.