Άρθρο γνώμης της Λίλας Σταμπούλογλου δημοσιεύτηκε στη σελίδα protagon.gr (16 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026)
Για να το θέσω αλλιώς, οδηγός και πεζός σε αυτή τη χώρα είναι σαν να κάνουν διαγωνισμό, ποιος από τους δύο θα φερθεί χειρότερα στον δρόμο.
Δεν είμαστε μια χώρα στην οποία ο πεζός μπορεί να περπατήσει εύκολα στις πόλεις. Τα πεζοδρόμια είναι σαν πίστες: σπασμένη πλάκα εδώ, στύλος στη μέση παρακάτω, αυτοκίνητο παρκαρισμένο εκεί, τραπεζοκάθισμα παραπέρα, πεζοδρόμια τριάντα εκατοστών, ράμπες κατειλημμένες, κι εσύ ο Σούπερ Μάριο που πρέπει να υπερπηδήσεις όλα τα εμπόδια και να τερματίσεις.
Ούτε φυσικά η οδική συμπεριφορά μας είναι εκείνη που θα έπρεπε. Τον πεζό ο οδηγός δεν τον σκέφτεται. Στον μεγάλο δρόμο όπου βρίσκεται το δημοτικό σχολείο των παιδιών μου, υπάρχει μια τεράστια διάβαση. Σε βλέπουν με τα παιδιά να περιμένεις να περάσεις, αλλά μόνο ένας στους δεκαπέντε θα σταματήσει. Μόνο που δεν πας να φιλήσεις τον οδηγό που σου έκανε τη χάρη.
Ο πεζός, λοιπόν, έχει κάθε λόγο να δυσανασχετεί με την κατάσταση του δημόσιου άξονα στον οποίο περπατά. Από την άλλη, όσα δίκια και να έχει, κάνει και αυτός τα φάουλ του.
Βλέπεις, ας πούμε, πεζούς να περπατούν στη μέση του δρόμου. Θα πείτε τώρα, αφού δεν έχουμε πεζοδρόμια, από πού θα πάνε οι άνθρωποι; Μοιραία θα κατέβουν στην άσφαλτο. Θα κατέβουν, ναι, αλλά αρκετοί θα… παρακατέβουν.
Δεν ξέρω πόσες φορές έχω δει πεζό να πηγαίνει στη μέση του δρόμου χωρίς να έχει καμία αίσθηση του τι συμβαίνει γύρω του. Φτάνεις από πίσω του με το αυτοκίνητο και δεν εννοεί να ανέβει στο πεζοδρόμιο, ούτε καν να κάνει στην άκρη. Του κορνάρεις και σου τη λέει κιόλας!
Και ναι, οι οδηγοί δεν σταματούν εύκολα στις διαβάσεις για να περάσει ο πεζός, αλλά και ο τελευταίος πολλές φορές αποφασίζει να διασχίσει τον δρόμο όπου τον βολεύει. Αν υπάρχει διάβαση λίγα μέτρα παρακάτω, γιατί να περάσεις από τη μέση του δρόμου; Επειδή βιάζεσαι; Επειδή βαριέσαι να περπατήσεις λίγο παραπάνω; Επειδή θεωρείς ότι όλοι οι υπόλοιποι οφείλουν να προσαρμοστούν στις διαθέσεις σου;
Αντιδημοφιλής η άποψη μου, αλλά χάρηκα που διάβασα την είδηση ότι στην Αλεξανδρούπολη βεβαιώθηκε πρόστιμο 30 ευρώ σε πεζό, ο οποίος επιχείρησε να διασχίσει τον δρόμο εκτός διάβασης, παρά τις υποδείξεις αστυνομικού που ρύθμιζε την κυκλοφορία. Να κάτι που συχνά ξεχνάμε: ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δεν αφορά μόνο όσους βρίσκονται πίσω από ένα τιμόνι, αλλά και όσους κινούνται με τα πόδια.
Με βάση τον νέο ΚΟΚ, λοιπόν, προβλέπεται πρόστιμο 30 ευρώ για συγκεκριμένες παραβάσεις των κανόνων που αφορούν τους πεζούς. Οταν υπάρχει διάβαση, ο πεζός οφείλει να τη χρησιμοποιεί, ενώ πρέπει να συμμορφώνεται και με τις υποδείξεις του τροχονόμου. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι απαγορεύεται αυτομάτως να περάσει κανείς από δρόμο όπου δεν υπάρχει διάβαση. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να ελέγξει ότι μπορεί να διασχίσει με ασφάλεια, χωρίς να παρεμποδίσει την κυκλοφορία.
Και για να μην παρεξηγηθούμε, δεν σημαίνει ότι επειδή επιβάλλονται κανόνες στον πεζό, απαλλάσσεται ο οδηγός από τις δικές του ευθύνες. Το γεγονός ότι κάποιος βρίσκεται μέσα σε ένα αυτοκίνητο δεν του δίνει κανένα προνόμιο απέναντι σε εκείνον που κινείται με τα πόδια. Αντιθέτως, του επιβάλλει ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, αφού κρατά στα χέρια του ένα όχημα που μπορεί να γίνει επικίνδυνο.
Επιστρέφω όμως στον πεζό και στην αντιδημοφιλή άποψή μου: ότι κινείται στην πόλη κάνοντας συνεχώς φάουλ. Περνάει ανάμεσα σε σταματημένα αυτοκίνητα, πετάγεται ξαφνικά μπροστά σου, διασχίζει λεωφόρους με το βλέμμα καρφωμένο στο κινητό και με τα ακουστικά στα αυτιά ή περνά με κόκκινο, όπως και αυτός που κρατάει τιμόνι. Για να θέσω αλλιώς, οδηγός και πεζός σε αυτή τη χώρα είναι σαν να κάνουν διαγωνισμό, ποιος από τους δύο θα φερθεί χειρότερα στο δρόμο.
Η διαφορά είναι ότι ως πεζοί δεν αναγνωρίζουμε εύκολα τις υποχρεώσεις μας. Θέλουμε τον οδηγό να σταματήσει στη διάβαση, αλλά εμείς μπορεί να περάσουμε από όπου μας βολεύει. Θέλουμε ελεύθερα πεζοδρόμια, αλλά μπορεί να περπατάμε στον δρόμο χωρίς να υπολογίζουμε ότι κυκλοφορούν και άλλοι. Θέλουμε σεβασμό, χωρίς πάντα να τον δείχνουμε. Δεν θα δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος έτσι; Είναι λογικό και επόμενο. Ο οδηγός θεωρεί ότι ο δρόμος τού ανήκει, ο πεζός αισθάνεται ότι πρέπει να διεκδικήσει με κάθε τρόπο τον χώρο του και στο τέλος όλοι είναι θυμωμένοι με όλους. Μόνο που στον δρόμο δεν κερδίζει κανείς από αυτή την αντιπαράθεση. Το μόνο που μπορεί να προκύψει είναι ένα ατύχημα, ένας τραυματισμός ή κάτι πολύ χειρότερο.
Προφανώς, η αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει και από την πολιτεία. Με πεζοδρόμια στα οποία μπορείς πραγματικά να περπατήσεις, ράμπες προσβάσιμες, διαβάσεις που να είναι ορατές και συντηρημένες, ελέγχους και ουσιαστική αστυνόμευση. Δεν γίνεται να ζητάς από τον πεζό να χρησιμοποιεί έναν χώρο που στην πράξη δεν υπάρχει ή είναι κατειλημμένος. Ούτε μπορείς να απαιτείς κυκλοφοριακή παιδεία μόνο με πρόστιμα, χωρίς να δημιουργείς τις κατάλληλες συνθήκες.
Ωστόσο, δεν μπορούμε να κρυβόμαστε διαρκώς πίσω από τις ευθύνες των άλλων. Το πώς οδηγείς και το πώς περπατάς στο οδικό δίκτυο είναι τελικά ένα ζήτημα συνολικής νοοτροπίας. Και οδηγοί και πεζοί πρέπει να βελτιώσουμε τη συμπεριφορά μας γιατί και οι δύο έχουμε θέματα, κάνουμε λάθη και θεωρούμε ότι έχουμε πάντα δίκιο.
Η πόλη μάς δυσκολεύει όλους, αλλά δεν μπορούμε να επικαλούμαστε τη δυσκολία για τα λάθη στη συμπεριφορά μας. Ούτε, φυσικά, να μένουμε ατιμώρητοι για αυτές.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.