Γιατί οι ΗΠΑ «πολιορκούν» τη Γροιλανδία;

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, πριν από λίγα 24ωρα, επανέφερε με ένταση το ζήτημα του ελέγχου της Γροιλανδίας, αμφισβητώντας ανοιχτά τη δανική κυριαρχία. Παρά την κατηγορηματική άρνηση της Δανίας και της τοπικής κυβέρνησης του νησιού, η Ουάσιγκτον επιμένει, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας.

Το Παράδοξο του ενδιαφέροντος

Γιατί οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται τόσο έντονα για ένα νησί όπου μόλις το 20% (περίπου 410.000 τ.χλμ.) είναι κατοικήσιμο και ελεύθερο από πάγους; 

Τα αίτια συνοψίζονται σε τρεις στρατηγικούς πυλώνες:

Γεωστρατηγική θέση: Λόγω της κλιματικής αλλαγής και του λιώσιμου των πάγων, ανοίγουν νέες ναυτιλιακές οδοί στην Αρκτική. Οι ΗΠΑ θεωρούν το νησί ένα κρίσιμο «φυλάκιο» απέναντι στην αυξανόμενη δραστηριότητα της Ρωσίας και της Κίνας στον Βορρά.

Φυσικοί πόροι: Η Γροιλανδία διαθέτει τεράστια αποθέματα σε σπάνιες γαίες, ουράνιο, πετρέλαιο, φυσικό αέριο και πολύτιμα μέταλλα (χρυσό, χαλκό), τα οποία είναι κομβικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία και την τεχνολογία.

Στρατιωτική σημασία: Η βάση Pituffik (πρώην Thule) αποτελεί ήδη κεντρικό πυλώνα του αμερικανικού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για πυραυλικές επιθέσεις, προσφέροντας στρατηγικό πλεονέκτημα λόγω εγγύτητας στην Ευρασία.

Μια ιστορία που επαναλαμβάνεται

Το ενδιαφέρον των ΗΠΑ δεν είναι νέο. Έγιναν προσπάθειες αγοράς του νησιού το 1867 και το 1955. Αν και η Δανία κατέχει τη Γροιλανδία εδώ και 300 χρόνια, η διεθνής κοινότητα αναγνωρίζει το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των 60.000 κατοίκων της (Ινουίτ), οι οποίοι επιδιώκουν την πλήρη ανεξαρτησία τους και όχι την προσάρτηση στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Επιπτώσεις στις σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ

Η αμφισβήτηση της κυριαρχίας της Δανίας, κράτους-μέλους της ΕΕ, δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο.

Η ΕΕ αναγκάζεται να πάρει θέση υπέρ της Κοπεγχάγης, αντιμετωπίζοντας τις αξιώσεις των ΗΠΑ ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Η ρητορική περί «αγοράς» θυμίζει αποικιοκρατικές εποχές, κάτι που έρχεται σε πλήρη σύγκρουση με τις ευρωπαϊκές αξίες περί αυτοδιάθεσης.

Επιπλέον, δημιουργείται οικονομική τριβή: Η ΕΕ προωθεί μια «πράσινη» πολιτική για την Αρκτική, ενώ οι ΗΠΑ την αντιμετωπίζουν ως στρατιωτικό και ενεργειακό «οικόπεδο».

Η Γροιλανδία σε Αριθμούς

Για να κατανοήσουμε το μέγεθος της περιοχής:

• Συνολική έκταση: 2.166.086 τ.χλμ. (περίπου 16,5 φορές μεγαλύτερη από την Ελλάδα).
• Πάγος: Το 80% καλύπτεται από μόνιμο στρώμα πάγου με πάχος έως 3 χιλιόμετρα.
• Πληθυσμός: Μόλις 56.000 - 60.000 άνθρωποι (η πιο αραιοκατοικημένη περιοχή στον κόσμο).

Συμπέρασμα: Η Γροιλανδία μετατρέπεται από ένα «παγωμένο νησί» σε γεωπολιτικό ηφαίστειο. Για την ΕΕ, η υπεράσπιση της Δανίας είναι ζήτημα υπόστασης, ενώ για τις ΗΠΑ είναι ζήτημα κυριαρχίας στον 21ο αιώνα.

Πηγή στοιχείων: tagesschau, Deutsche Welle

Eπιμέλεια ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ