Deutsche Welle: Αντιδράσεις για το τέλος της ελληνικής εκπομπής – Σε εξέλιξη εκστρατεία υπογραφών

Της Μιμίκας Τόσιου

Σε μια περίοδο που η ενημέρωση, η πολυφωνία και η αξιοπιστία των διεθνών μέσων βρίσκονται στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού δημόσιου διαλόγου, αποφάσεις που αφορούν τον ρόλο ιστορικών ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Ιδίως όταν πρόκειται για μέσα με αποστολή τη δημόσια διπλωματία και τη διασύνδεση διαφορετικών κοινωνιών, κάθε αλλαγή στη γλωσσική τους παρουσία εγείρει ερωτήματα που ξεπερνούν το στενό πλαίσιο της οργανωτικής αναδιάρθρωσης.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η απόφαση της Deutsche Welle να διακόψει πλήρως το ελληνόφωνο πρόγραμμα, μια εξέλιξη που έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις σε Ελλάδα και Γερμανία. Φορείς της ελληνικής διασποράς, δημοσιογραφικοί κύκλοι και πολίτες εκφράζουν την ανησυχία τους, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο το μέλλον μιας εκπομπής, αλλά τον ίδιο τον χαρακτήρα της ελληνογερμανικής επικοινωνίας στον δημόσιο χώρο.

«Δεν είναι απλώς οικονομική επιλογή, έχει συμβολικό βάρος»

Η πρόεδρος της Deutsch-Griechische Gesellschaft Düsseldorf, Έφη Μπικάκη μιλωντας στον "Δορυφόρο", δηλώνει «βαθιά προβληματισμένη» από την απόφαση, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά ως τεχνική ή οικονομική επιλογή. Όπως σημειώνει, η Deutsche Welle υπήρξε για δεκαετίες μια σταθερή γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας.

Κατά την ίδια, η κατάργηση του ελληνικού προγράμματος «μπορεί να εκληφθεί ως αποδυνάμωση αυτής της γέφυρας» και να στείλει το μήνυμα ότι η ελληνογερμανική σχέση δεν αποτελεί πλέον επικοινωνιακή προτεραιότητα. «Σε μια εποχή που η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη κατανόηση και διάλογο, το μήνυμα αυτό είναι λανθασμένο», επισημαίνει.

Η συζήτηση αυτή διεξάγεται ενώ στη Γερμανία επανέρχεται στο προσκήνιο ο ρόλος της Deutsche Welle ως διεθνούς δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα και εργαλείου ήπιας ισχύος. Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η διακοπή του ελληνικού προγράμματος εντάσσεται σε πακέτο περικοπών που συνδέεται με μειώσεις στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό και προβλέπεται να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Ο ρόλος της DW για την ελληνική διασπορά

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο που είχε διαχρονικά η ελληνόγλωσση υπηρεσία της Deutsche Welle για την ελληνική διασπορά στη Γερμανία. Όπως υπογραμμίζει η κα Μπικάκη αποτέλεσε μια αξιόπιστη πηγή ενημέρωσης για τη γερμανική πολιτική, κοινωνία και οικονομία, στη μητρική γλώσσα των ακροατών και αναγνωστών της.

Ιδίως σε περιόδους έντασης, όπως κατά τη περίοδο της Χούντας, την διάρκεια της οικονομικής κρίσης, η DW στα ελληνικά συνέβαλε, σύμφωνα με την ίδια, στην αποφυγή στερεοτύπων και στην αποκατάσταση μιας πιο ισορροπημένης εικόνας μεταξύ των δύο κοινωνιών. «Η απώλειά της σήμερα σημαίνει απώλεια ενός διαύλου ενημέρωσης, διαλόγου και πολιτισμικής διαμεσολάβησης», σημειώνει, προσθέτοντας ότι για πολλούς ομογενείς πρώτης γενιάς ο δίαυλος αυτός ήταν και παραμένει ζωτικής σημασίας.

Ερωτήματα για την κατάργηση μόνο της ελληνικής υπηρεσίας

Παρότι αναγνωρίζει ότι κάθε δημόσιος οργανισμός λειτουργεί εντός οικονομικών περιορισμών, η πρόεδρος της Deutsch-Griechische Gesellschaft Düsseldorf τονίζει ότι το γεγονός πως καταργείται αποκλειστικά η ελληνική υπηρεσία δημιουργεί εύλογα ερωτήματα. Όπως επισημαίνει, η ύπαρξη μιας πολυάριθμης και ενεργής ελληνικής κοινότητας στη Γερμανία καθιστά την ελληνόγλωσση ενημέρωση όχι πολυτέλεια, αλλά επένδυση στη συνοχή και στην αμοιβαία κατανόηση.

Κατά την άποψή της, η συγκεκριμένη επιλογή θα έπρεπε να συνοδεύεται από μεγαλύτερη διαφάνεια και σαφή αιτιολόγηση, λαμβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα της ελληνογερμανικής σχέσης σε ιστορικό, πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο.

Σε εξέλιξη εκστρατεία συλλογής υπογραφών

Παράλληλα με τις δημόσιες τοποθετήσεις, βρίσκεται σε εξέλιξη εκστρατεία συλλογής υπογραφών με τίτλο «Deutsche Welle – Griechisches Programm retten», με στόχο την επανεξέταση της απόφασης και τη διατήρηση της ελληνικής παρουσίας στη Deutsche Welle.

Η πρωτοβουλία έχει ξεκινήσει από φορείς της ελληνικής διασποράς και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έχει ήδη συγκεντρώσει εκατοντάδες υπογραφές, με συμμετοχές τόσο από τη Γερμανία όσο και από την Ελλάδα. Στο κείμενο της καμπάνιας επισημαίνεται ότι η πλήρης κατάργηση μιας γλώσσας που είναι επίσημη στην Ευρωπαϊκή Ένωση εγείρει ζητήματα πολυφωνίας, ενώ τίθενται ερωτήματα για το πώς λαμβάνεται υπόψη η παρουσία της ελληνικής κοινότητας στη Γερμανία.

«Υπάρχουν περιθώρια επανεξέτασης»

Παρά τις δυσμενείς εξελίξεις, η κα Bikaki εκφράζει την πεποίθηση ότι υπάρχουν ακόμη περιθώρια επανεξέτασης και αναζήτησης δημιουργικών λύσεων. Όπως αναφέρει, ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσαν να διαδραματίσουν θεσμοί όπως το γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών, πολιτιστικά ιδρύματα και κοινωνικοί φορείς.

Η Deutsch-Griechische Gesellschaft Düsseldorf, όπως σημειώνει, θεωρεί καθήκον της να στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που ενισχύει τον διάλογο, την ενημέρωση και την ελληνογερμανική φιλία. «Η διατήρηση μιας ελληνόγλωσσης φωνής στη Deutsche Welle δεν είναι μόνο ζήτημα μέσων ενημέρωσης· είναι ζήτημα σχέσεων, εμπιστοσύνης και ευρωπαϊκής προοπτικής», καταλήγει.

*Τι είναι η Deutsche Welle και τι προβλέπεται να αλλάξει

Η Deutsche Welle είναι ο διεθνής δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός της Γερμανίας. Ιδρύθηκε το 1953 και χρηματοδοτείται κυρίως από τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, με αποστολή την παροχή αξιόπιστης ενημέρωσης στο εξωτερικό και την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της χώρας.

Σήμερα μεταδίδει περιεχόμενο σε περισσότερες από 30 γλώσσες μέσω ραδιοφώνου, τηλεόρασης και ψηφιακών πλατφορμών. Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η ελληνόγλωσση υπηρεσία προβλέπεται να διακοπεί πλήρως από την 1η Ιανουαρίου 2027, εξέλιξη που έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε Ελλάδα και διασπορά.