«10 Χρόνια από το Δημοψήφισμα για το Brexit»

«10 Χρόνια από το Δημοψήφισμα για το Brexit»: Πόσο βαθιά πλήγωσε την οικονομία η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ

Δημοσιεύτηκε στο Spiegel του Alexander Preker

Λονδίνο / Βερολίνο – Ακριβώς δέκα χρόνια συμπληρώνονται από τις 23 Ιουνίου 2016, την ημέρα που το 51,89% των Βρετανών ψηφοφόρων έλαβε την ιστορική και απρόσμενη απόφαση να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σήμερα, μια δεκαετία μετά, η αρχική ευφορία και οι λαϊκίστικες υποσχέσεις της καμπάνιας του «Leave» έχουν δώσει τη θέση τους σε μια σκληρή οικονομική πραγματικότητα, όπως αναλύει εκτενές δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel.

Σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική μελέτη της ομάδας του διακεκριμένου οικονομολόγου του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, Νίκολας Μπλουμ (Nicholas Bloom), η οποία δημοσιεύθηκε από το Εθνικό Γραφείο Οικονομικών Ερευνών (NBER) των ΗΠΑ, οι επιπτώσεις του Brexit χτυπούν το Ηνωμένο Βασίλειο πολύ πιο βάναυσα από ό,τι είχαν προβλέψει αρχικά οι περισσότεροι αναλυτές.

Τα σκληρά μακροοικονομικά μεγέθη: Απώλειες δισεκατομμυρίων

Οι εκτιμήσεις της μελέτης αποτυπώνουν μια ζοφερή εικόνα για την πορεία της βρετανικής οικονομίας έως το τέλος του 2025, συγκριτικά με το πώς θα είχε εξελιχθεί αν η χώρα παρέμενε εντός του ευρωπαϊκού μπλοκ:

• Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): Είναι μειωμένο κατά 6% έως 8% σε σχέση με το υποθετικό σενάριο χωρίς Brexit.

• Επενδύσεις: Καταγράφεται δραματική βουτιά της τάξης του 12% με 13%.

• Απασχόληση και Παραγωγικότητα: Η απασχόληση εμφανίζεται μειωμένη κατά 3% έως 4%, ενώ η παραγωγικότητα κινείται εξίσου σε επίπεδα 3% με 4% χαμηλότερα.

Συνολικά, τα στοιχεία αυτά μεταφράζονται σε μια καθαρή απώλεια ευημερίας που ξεπερνά τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ για τους Βρετανούς πολίτες.

«Υπάρχουν μόνο ηττημένοι», επισημαίνει στο Spiegel ο Ρολφ Λάνγκχαμερ (Rolf J. Langhammer), ειδικός σε θέματα εμπορίου από το Ινστιτούτο Παγκόσμιας Οικονομίας του Κιέλου (IfW). Το κόστος του εμπορίου αυξήθηκε κατακόρυφα λόγω της εξόδου από την ενιαία αγορά, κυρίως εξαιτίας των λεγόμενων «μη δασμολογικών εμποδίων». Πρόκειται για τις τεράστιες αποκλίσεις στις ρυθμιστικές προδιαγραφές (όπως η προστασία των καταναλωτών και οι φυτοϋγειονομικοί έλεγχοι) και τις γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, οι οποίες κοστίζουν ακριβά σε χρόνο και χρήμα.

Η μικροοικονομία στην πράξη: Το παράδειγμα των μικρομεσαίων

Πίσω από τους αριθμούς κρύβονται οι καθημερινές ιστορίες επιχειρηματιών που παλεύουν με το νέο καθεστώς. Ο Γκάρι Χόντγκσον (Gary Hodgson), ιδιοκτήτης της εταιρείας θαλασσινών Venture Seafoods στο Μπρίντλινγκτον των ανατολικών ακτών, βιώνει το Brexit στο πετσί του.

Όπως εξηγεί, η επιχείρησή του αναγκάζεται να δαπανά περίπου 30.000 λίρες (άνω των 35.000 ευρώ) ετησίως μόνο για τον επιπλέον όγκο γραφειοκρατίας. Οι κτηνιατρικές πιστοποιήσεις που απαιτούνται πλέον για να εξάγει καβούρια και αστακούς στην ΕΕ, η ανάγκη έκδοσης γαλλικού ΑΦΜ, καθώς και η πρόσληψη Γάλλου φοροτεχνικού για τις μηνιαίες δηλώσεις, έχουν μετατρέψει το εμπόριο σε έναν διαρκή πονοκέφαλο.

Αν και η κατάσταση έχει κάπως σταθεροποιηθεί σε σχέση με το «κραχ» του Ιανουαρίου του 2021 —όταν η εταιρεία αναγκάστηκε να παγώσει εντελώς τις εξαγωγές της για τρεις μήνες λόγω χάους στα τελωνεία— η απογοήτευση είναι διάχυτη. Στην περιοχή του Μπρίντλινγκτον, όπου το 2016 οι ψαράδες ψήφισαν μαζικά υπέρ του Brexit ελπίζοντας σε ανάκτηση του ελέγχου των υδάτων τους, σήμερα κυριαρχεί η προσγείωση στην πραγματικότητα.

Μια ειρωνική τροπή

Παρά τα προβλήματα, ο Χόντγκσον εντοπίζει, με μια δόση βρετανικού φλέγματος, και μια θετική πλευρά στην όλη κατάσταση: «Για χρόνια, ορισμένοι Βρετανοί πολιτικοί φόρτωναν μόνιμα όλα τα προβλήματα στην ΕΕ», αναφέρει χαρακτηριστικά. «Τώρα βλέπουμε πλέον ξεκάθαρα ότι πολλά από αυτά τα προβλήματα είναι δικό μας, εγχώριο δημιούργημα».

Το δημοσίευμα του Spiegel καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, τόσο σε μακροοικονομικό όσο και σε μικροοικονομικό επίπεδο, η βρετανική οικονομία έχει βγει σαφώς φτωχότερη και πιο απομονωμένη από αυτή την ιστορική στροφή, επιβεβαιώνοντας τους χειρότερους φόβους των οικονομολόγων δέκα χρόνια μετά.