Έλληνες εξωτερικού: Τι ισχύει αν βρεθείτε χωρίς τη νέα ταυτότητα μετά τις 3 Αυγούστου

Η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει. Βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1157, από τις 3 Αυγούστου 2026, όλες οι παλιές ελληνικές αστυνομικές ταυτότητες (που δεν διαθέτουν ζώνη MRZ - τη μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη με τα βελάκια στο πίσω μέρος) παύουν οριστικά να ισχύουν ως ταξιδιωτικά έγγραφα για μετακινήσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για πολλούς μόνιμους κατοίκους εξωτερικού, η κατάσταση αυτή προκαλεί ένα ιδιαίτερο πρόβλημα. Τα ελληνικά προξενεία δεν διαθέτουν την τεχνική δυνατότητα να εκδώσουν τις νέες ψηφιακές ταυτότητες, ενώ οι λίστες αναμονής για την ανανέωση διαβατηρίου συχνά ξεπερνούν τους 3 μήνες.

Οι δυσκολίες να βρεθεί λύση είναι αρκετές, αλλά υπάρχουν περιπτώσεις που ίσως δώσουν διέξοδο:

Ας δούμε αναλυτικά τι μπορείτε να κάνετε, αλλά και πώς θα εκδώσετε τη νέα σας ταυτότητα αν επισκεφθείτε την Ελλάδα.

Μέρος 1ο: Οι επιλογές σας στο εξωτερικό

1. Η λύση του «Επείγοντος Ραντεβού» στο Προξενείο

Αν μπαίνετε στην πλατφόρμα των προξενείων και δεν βρίσκετε διαθέσιμο ραντεβού πριν από τον Αύγουστο, η «μη επιτυχία» δεν είναι οριστική. Οι προξενικές αρχές έχουν δικαίωμα να εξυπηρετήσουν εκτάκτως πολίτες για έκδοση διαβατηρίου, εφόσον συντρέχει σοβαρός λόγος.

• Τι πρέπει να κάνετε: Στείλτε ένα γραπτό, αναλυτικό email στο τμήμα διαβατηρίων του δικού σας Προξενείου/Πρεσβείας. Εξηγήστε ξεκάθαρα ότι λόγω της ευρωπαϊκής οδηγίας για τις ταυτότητες και της έλλειψης διαβατηρίου, κινδυνεύετε να αποκλειστείτε στη χώρα διαμονής σας χωρίς έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο.

• Σημείωση: Πολλά προξενεία κρατούν «παράθυρα» έκτακτων ραντεβού για τέτοιες περιπτώσεις, ειδικά αν αποδείξετε ότι έχετε άμεση ανάγκη μετακίνησης.

2. Έκδοση νέας Ταυτότητας «εξπρές» στην Ελλάδα

Η Ελληνική Αστυνομία επιτρέπει πλέον στους Έλληνες του εξωτερικού να βγάλουν νέα ταυτότητα σε οποιοδήποτε Αστυνομικό Τμήμα της Ελλάδας, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας ή δημοτολογίου τους. Αν σχεδιάζετε να κατεβείτε στην Ελλάδα, αυτή είναι η πιο σίγουρη λύση.

• Πώς λειτουργεί: Μπαίνετε στην πλατφόρμα id.gov.gr χρησιμοποιώντας τους κωδικούς Taxisnet. Αν δεν βρίσκετε ραντεβού στην περιοχή σας, μπορείτε να επιλέξετε οποιοδήποτε άλλο Αστυνομικό Τμήμα της χώρας (π.χ. σε κάποια επαρχιακή πόλη ή γειτονικό νομό) που έχει κενές θέσεις.

• Χρόνος έκδοσης: Η νέα ταυτότητα τυπώνεται στην Αθήνα και είναι έτοιμη για παραλαβή σε 7 έως 10 ημέρες. Αν το ταξίδι σας στην Ελλάδα είναι σύντομο, μπορείτε να εξουσιοδοτήσετε εγγράφως (μέσω gov.gr) κάποιο συγγενικό πρόσωπο να την παραλάβει για εσάς και να σας τη στείλει στο εξωτερικό με ασφαλή ταχυμεταφορά (courier).

3. Τι ισχύει με το Προσωρινό Ταξιδιωτικό Έγγραφο (ETD);

Υπάρχει μια συχνή παρανόηση σχετικά με το Προσωρινό Ταξιδιωτικό Έγγραφο που εκδίδουν οι προξενικές αρχές. Είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί ότι, βάσει των επίσημων ανακοινώσεων των Προξενείων, το έγγραφο αυτό δεν αφορά τους μόνιμους κατοίκους εξωτερικού.

• Ποιους αφορά: Εκδίδεται αποκλειστικά για Έλληνες πολίτες που έχουν τη μόνιμη κατοικία τους στην Ελλάδα, βρίσκονται στο εξωτερικό προσωρινά (π.χ. για τουρισμό, σπουδές ή εργασία) και έχασαν ή τους κλάπηκαν τα έγγραφά τους. Το έγγραφο αυτό τους επιτρέπει απλώς να επιστρέψουν στην Ελλάδα.

• Γιατί δεν βοηθά τους ομογενείς: Ένας μόνιμος κάτοικος εξωτερικού δεν μπορεί να το χρησιμοποιήσει για να ταξιδέψει, καθώς η προξενική αρχή δεν θα το εκδώσει για κάποιον που έχει ως έδρα και μόνιμη διαμονή τη συγκεκριμένη χώρα του εξωτερικού.

Ποια είναι λοιπόν η μόνη ρεαλιστική λύση αν «κολλήσετε»; Αν η προθεσμία της 3ης Αυγούστου 2026 σας προλάβει χωρίς διαβατήριο και χωρίς νέα ταυτότητα, η μόνη εναλλακτική (πέρα από τη διπλή υπηκοότητα) είναι να προγραμματίσετε το ταξίδι σας προς την Ελλάδα πριν από την ημερομηνία αυτή. Μέχρι και τις 2 Αυγούστου 2026, η παλιά σας ταυτότητα θα γίνεται κανονικά δεκτή για να επιβιβαστείτε στο αεροπλάνο με προορισμό την Ελλάδα. Μόλις φτάσετε, θα πρέπει να κανονίσετε άμεσα την έκδοση νέας ταυτότητας.

Μέρος 2ο: Οδηγός έκδοσης νέας ταυτότητας στην Ελλάδα

Αν αποφασίσετε να ταξιδέψετε στην Ελλάδα για να εκδώσετε τη νέα ψηφιακή ταυτότητα, δείτε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη διαδικασία, τα κόστη και τα δικαιολογητικά.

Πώς κλείνεται το ραντεβού;

Το πρώτο βήμα είναι η ηλεκτρονική επιλογή της αρμόδιας Αρχής Έκδοσης μέσω του id.gov.gr, με βάση τη διεύθυνση κατοικίας ή προσωρινής διαμονής σας στην Ελλάδα, καθώς και η επιλογή της διαθέσιμης ημερομηνίας και ώρας.

• Tip για γρήγορη εξυπηρέτηση: Σε περίπτωση που δεν υπάρχει άμεσα διαθέσιμο ραντεβού στην περιοχή ενδιαφέροντος, μπορείτε να αναζητήσετε διαθεσιμότητα σε άλλο αστυνομικό τμήμα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις πολιτών που έκλεισαν ραντεβού σε διαφορετικό δήμο ή γειτονικό νομό προκειμένου να εξυπηρετηθούν νωρίτερα.

• Τα προσωπικά στοιχεία αντλούνται αυτόματα από το Μητρώο Πολιτών και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ), ενώ μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αποστέλλεται ηλεκτρονικό μήνυμα επιβεβαίωσης.

• Μπορείτε να τροποποιήσετε, να ακυρώσουν ή να επαναπρογραμματίσετε το ραντεβού σας έως και μία ώρα πριν. Σημείωση: Στις περιπτώσεις απώλειας ή κλοπής ταυτότητας απαιτείται τηλεφωνική επικοινωνία με το Α.Τ. για άμεσο προγραμματισμό.

Ποιο είναι το κόστος έκδοσης;

Τα e-παράβολα πρέπει να έχουν εξοφληθεί πριν από την προσέλευσή σας στο αστυνομικό τμήμα:

• Ηλεκτρονικό παράβολο 10 ευρώ (Τύπος Παραβόλου 4485): Καλύπτει το κόστος έκδοσης, εκτύπωσης, προσωποποίησης και ασφαλούς μεταφοράς.

• Μειωμένο παράβολο 5 ευρώ (Τύπος Παραβόλου 4486): Αφορά αποκλειστικά πολύτεκνους (με την προσκόμιση του σχετικού δικαιολογητικού).

• Ένσημο ΕΛ.ΑΣ. 0,50 ευρώ (Τύπος Παραβόλου 2043): Επικολλάται στην αίτηση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν πάτε στο Αστυνομικό Τμήμα;

1. Αυτοπρόσωπη παρουσία: Είναι υποχρεωτικό να μεταβείτε οι ίδιοι στο Αστυνομικό Τμήμα.

2. Η φωτογραφία: Μπορεί να βγει απευθείας στην υπηρεσία έκδοσης (δωρεάν) ή σε πιστοποιημένο ιδιώτη φωτογράφο. Στη δεύτερη περίπτωση, ο φωτογράφος αναρτά τη φωτογραφία στην πλατφόρμα myPhoto του gov.gr. Σας δίνει έναν ειδικό κωδικό, τον οποίο συνδέετε με τον ΑΦΜ σας, ώστε ο αστυνομικός να την κατεβάσει αυτόματα.

3. Τα έγγραφα: Η Υπεύθυνη Δήλωση και η αίτηση συμπληρώνονται αυτόματα με στοιχεία που αντλούνται από το «Μητρώο Πολιτών». Εσείς απλώς επιβεβαιώνετε την ακρίβεια των στοιχείων και υπογράφετε.

Τα τρία βασικά σημεία-κλειδιά:

• Χρειάζεται μάρτυρας; Για την πρώτη έκδοση ταυτότητας (ή σε περίπτωση απώλειας/κλοπής) είναι απαραίτητη η παρουσία μάρτυρα με δική του ταυτότητα. Αν κάνετε αντικατάσταση της παλιάς σας ταυτότητας λόγω του νέου νόμου, δεν χρειάζεται μάρτυρας, αρκεί να παραδώσετε το παλιό σας δελτίο. Για ανηλίκους, μάρτυρας είναι ο γονέας ή κηδεμόνας.

• Χρόνος παράδοσης: Η παραγωγή γίνεται κεντρικά από την ΕΛ.ΑΣ. στην Αθήνα και ο χρόνος παράδοσης στο Α.Τ. υπολογίζεται κατά μέσο όρο σε 7 έως 10 εργάσιμες ημέρες.

• Αυτόματη ενημέρωση: Τα στοιχεία της νέας ταυτότητας ενημερώνονται αυτόματα σε όλα τα διασυνδεδεμένα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου (Εφορία, Gov.gr Wallet, τράπεζες κ.λπ.).

Τι πρέπει να προσέξετε: Συναλλαγές - Ταξίδια

Είναι κρίσιμο να διαχωρίσουμε το εξής: Η παλιά σας ταυτότητα δεν χάνει την ισχύ της ως έγγραφο ταυτοπροσωπίας στο εσωτερικό της Ελλάδας (για ελληνικές τράπεζες, δημόσιες υπηρεσίες κ.λπ. η ισχύς τους έχει πάρει παράταση).

Η απαγόρευση από τις 3 Αυγούστου 2026 αφορά αποκλειστικά και μόνο τη χρήση της ως ταξιδιωτικό έγγραφο στα αεροδρόμια, τα λιμάνια και τα σύνορα. Οι αεροπορικές εταιρείες θα σας αρνηθούν την επιβίβαση αν δεν έχετε νέα ταυτότητα ή έγκυρο διαβατήριο. Μην το αφήσετε για την τελευταία στιγμή!

Πηγή στοιχείων Ελληνική Αστυνομία Επιμέλεια: ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ