Συνταξιοδοτικό: Τι προβλέπουν οι 30 εισηγήσεις της αρμόδιας Επιτροπής στη Γερμανία

Ριζική αναδιάρθρωση του συνταξιοδοτικού συστήματος: Τι προβλέπουν οι 30 εισηγήσεις της αρμόδιας Επιτροπής στη Γερμανία.

Μετά από εντατικές διαβουλεύσεις που ξεκίνησαν τον περασμένο Ιανουάριο, η 13μελής γερμανική Επιτροπή για το Ασφαλιστικό κατέθεσε ένα ολοκληρωμένο πακέτο περίπου 30 συστάσεων. Κύριος στόχος των προτάσεων είναι η μακροπρόθεσμη διασφάλιση και η οικονομική βιωσιμότητα των συντάξεων, οι οποίες δοκιμάζονται έντονα από τις δημογραφικές αλλαγές και τη γήρανση του πληθυσμού.

Σταδιακή αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης με βάση το προσδόκιμο ζωής

Κεντρικό σημείο των εισηγήσεων αποτελεί η μετρημένη αλλά σταθερή σύνδεση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο επιβίωσης, το οποίο θα επανεξετάζεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Για τους εργαζόμενους που διανύουν σήμερα τη δεκαετία των 30 ετών, αυτό μεταφράζεται σε συνταξιοδότηση στο 68ο έτος της ηλικίας τους, αντί για το ισχύον όριο των 67 ετών. Αντίθετα, σε περίπτωση που το προσδόκιμο ζωής μειωθεί, το όριο θα μπορεί να αναπροσαρμόζεται προς τα κάτω.

Η Επιτροπή εισάγει τη μαθηματική αναλογία 2:1 ανάμεσα στα έτη εργασίας και τα έτη συνταξιοδότησης (ενδεικτικά: 40 χρόνια εισφορών για 20 χρόνια σύνταξης). Με τον κανόνα αυτόν, το σενάριο για άμεση μετάβαση στη «σύνταξη στα 70» απομακρύνεται προσώρας από το τραπέζι.

Κατάργηση της «σύνταξης στα 63»

Μια άλλη σημαντική πρόταση αφορά την κατάργηση της δυνατότητας συνταξιοδότησης στην ηλικία των 63 ετών με βάση μόνο τα έτη ασφάλισης. Στο εξής, το αν ένας άνθρωπος θα μπορεί να βγει νωρίτερα στη σύνταξη δεν θα εξαρτάται από τα χρόνια προϋπηρεσίας, αλλά από την πραγματική κατάσταση της υγείας του. Η φιλοσοφία πίσω από αυτό είναι ότι οι ασθενείς αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο πρόωρης θνησιμότητας, επομένως πρέπει να προστατεύονται. Η πρόωρη έξοδος με μειωμένη σύνταξη (πέναλτι) θα παραμείνει εφικτή.

Υιοθέτηση του «Σουηδικού Μοντέλου» και στροφή στις κεφαλαιαγορές

Για τη σταθεροποίηση του συστήματος, η Επιτροπή προκρίνει την εισαγωγή ενός υποχρεωτικού, κρατικά ελεγχόμενου κεφαλαιοποιητικού πυλώνα, βασισμένου στα πρότυπα της Σουηδίας. Η χρηματοδότησή του θα επιμερίζεται ισότιμα μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων, γεγονός που σημαίνει ότι οι ασφαλιστικές εισφορές αναμένεται να αυξηθούν.

Σε αντίθεση με το μέχρι τώρα ισχύον διανεμητικό σύστημα, η απόδοση θα είναι εξατομικευμένη. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η μεταρρύθμιση αυτή μπορεί να εξασφαλίσει υψηλότερες συντάξεις για όσους αποχωρήσουν από την αγορά εργασίας μετά το 2040. Η διαχείριση των κεφαλαίων θα γίνεται μέσω ενός κρατικού επενδυτικού ταμείου (Staatsfonds) με τοποθετήσεις σε μετοχές. Αντίθετα, η Επιτροπή απέρριψε την ιδέα για υποχρεωτικές εταιρικές συντάξεις.

Διεύρυνση της βάσης εισφορών και ένταξη δημοσίων υπαλλήλων

Βασική επιδίωξη είναι να εισρεύσουν περισσότερα έσοδα στο σύστημα. Μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα, η υποχρεωτική ασφάλιση προτείνεται να επεκταθεί στους ελεύθερους επαγγελματίες, τους δημόσιους υπαλλήλους και τους βουλευτές (με εξαίρεση επαγγελματικές ομάδες που διαθέτουν δικά τους αυτόνομα ταμεία πρόνοιας).

Κατά τη μεταβατική περίοδο, οι συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων θα προσεγγίσουν τη δομή του γενικού συστήματος. Για παράδειγμα, το ύψος της σύνταξής τους δεν θα καθορίζεται αποκλειστικά από τον τελευταίο μισθό στο τέλος της καριέρας τους, αλλά θα λαμβάνει υπόψη ευρύτερα χρονικά διαστήματα.

Κοινωνική μέριμνα για τους οικονομικά ασθενέστερους

Η Επιτροπή εξέτασε επίσης την κατάσταση των ατόμων που εξαρτώνται από την κρατική κοινωνική πρόνοια (Grundsicherung). Προτείνεται η αύξηση των αφορολόγητων ορίων (Freibeträge), ώστε οι χαμηλοσυνταξιούχοι να μπορούν να κρατούν μεγαλύτερο μέρος της σύνταξής τους και να έχουν περισσότερο διαθέσιμο εισόδημα. Παράλληλα, η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις για τη «σύνταξη της μητέρας» (Mütterrente), χωρίς ωστόσο να ζητά την κατάργησή της.

Συμπέρασμα και επόμενα πολιτικά βήματα

Οι αλλαγές στο όριο ηλικίας και η προσθήκη νέων κατηγοριών ασφαλισμένων στοχεύουν στο να συγκρατήσουν τις απότομες αυξήσεις των εισφορών στο μέλλον. Ωστόσο, σε συνδυασμό με τη νέα κεφαλαιοποιητική συνιστώσα σουηδικού τύπου, οι εισφορές ενδέχεται να παρουσιάσουν άνοδο βραχυπρόθεσμα.

Οι επίσημες προτάσεις θα παραδοθούν την ερχόμενη Τρίτη στην Υπουργό Εργασίας Μπέρμπελ Μπας (SPD) και τον Ομοσπονδιακό Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς (CDU). Στη συνέχεια, η κυβέρνηση θα αποφασίσει ποιες από τις συστάσεις θα υιοθετήσει και θα καταθέσει ως νομοσχέδιο προς ψήφιση στην Bundestag.

Πηγή πληροφοριών: BR24 / Τιμ Άσμαν