Ο βομβαρδισμός του Παρθενώνα στις 26 Σεπτεμβρίου 1687

Ο βομβαρδισμός του Παρθενώνα στις 26 Σεπτεμβρίου 1687 αποτελεί μία από τις πιο μαύρες σελίδες στην παγκόσμια ιστορία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ένα από τα αρτιότερα και πιο αναγνωρίσιμα αρχιτεκτονικά αριστουργήματα της ανθρωπότητας μετατράπηκε σε ερείπιο, εξαιτίας μιας καταστροφικής στρατιωτικής απόφασης.

Το ιστορικό πλαίσιο

Στα τέλη του 17ου αιώνα, η Δημοκρατία της Βενετίας βρισκόταν σε πόλεμο με την Οθωμανική Αυτοκρατορία (ΣΤ΄ Βενετο-Οθωμανικός Πόλεμος ή Πόλεμος του Μορέως). Υπό την ηγεσία του Ενετού αρχιστράτηγου Φραγκίσκου Μοροζίνι, οι βενετσιάνικες δυνάμεις προέλαυναν στην Πελοπόννησο και τον Σεπτέμβριο του 1687 έφτασαν στην Αθήνα, θέτοντας υπό πολιορκία την Ακρόπολη, όπου είχαν οχυρωθεί οι Οθωμανοί.

Οι Οθωμανοί, θεωρώντας ότι οι Βενετοί δεν θα τολμούσαν να χτυπήσουν το αρχαίο μνημείο, χρησιμοποίησαν τον Παρθενώνα ως πυριτιδαποθήκη, αποθηκεύοντας στο εσωτερικό του μεγάλες ποσότητες μπαρούτης, καθώς και γυναικόπαιδα.

Η μοιραία νύχτα της 26ης Σεπτεμβρίου

Το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου 1687, κατά τη διάρκεια του σφοδρού κανονιοβολισμού της Ακρόπολης από τους λόφους του Φιλοπάππου και της Πνύκας, μια ενετική οβίδα διαπέρασε την οροφή του Παρθενώνα και αναφλέγησε την μπαρούτη.

Η έκρηξη ήταν πρωτοφανής. Το μεσαίο τμήμα του ναού κατέρρευσε ολοσχερώς:

• Καταστράφηκαν 14 κολώνες από τη νότια και τη βόρεια πλευρά.

• Κατέπεσαν οι τοίχοι του σηκού και η οροφή.

• Καταστράφηκε μεγάλο μέρος της ζωφόρου και των μετοπών του Φειδία.

• Περίπου 300 άνθρωποι που βρίσκονταν στο εσωτερικό έχασαν τη ζωή τους.

Οι συνέπειες και η λεηλασία

Η καταστροφή δεν σταμάτησε στην έκρηξη. Μετά την παράδοση της Ακρόπολης, ο Μοροζίνι προσπάθησε να αποσπάσει τα αγάλματα του αετώματος του Παρθενώνα (συγκεκριμένα το άρμα του Ποσειδώνα και της Αθηνάς) για να τα μεταφέρει ως λάφυρα στη Βενετία. Κατά τη διάρκεια της αφαίρεσης, οι βενετσιάνοι στρατιώτες έχασαν τον έλεγχο των σχοινιών, με αποτέλεσμα τα αγάλματα να πέσουν στο έδαφος και να συντριβούν.

Ο βομβαρδισμός του 1687 άλλαξε για πάντα τη μορφή του Παρθενώνα. Ο ναός, που είχε διατηρηθεί σχεδόν ανέπαφος για πάνω από 2.000 χρόνια —έχοντας επιβιώσει ως αρχαίος ναός, χριστιανική εκκλησία και τζαμί—, έμεινε πλέον ένα ακρωτηριασμένο μνημείο, έρμαιο στις μεταγενέστερες λεηλασίες, όπως αυτή του Λόρδου Έλγιν στις αρχές του 19ου αιώνα.

Πηγή: Υπουργείο Πολιτισμού / Υπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης

Διαβάστε και άλλα γεγονότα 

Σαν σήμερα, 26 Σεπτεμβρίου

 

(ΥΣΜΑ).