Το έθιμο του Maibaum: Γιατί οι Γερμανοί «κλέβουν» τα δέντρα των γειτόνων τους;

ΜΟΝΑΧΟ – Κάθε 1η Μαΐου, στις πλατείες των χωριών της Βαυαρίας και της γύρω περιοχής, ορθώνονται πανύψηλοι, στολισμένοι κορμοί δέντρων που αγγίζουν ακόμα και τα 30 μέτρα. Το Maibaum (Δέντρο του Μάη) δεν είναι απλώς ένας στύλος· αποτελεί την περήφανη ταυτότητα κάθε κοινότητας.

Οι ρίζες: Από τους θεούς του δάσους στο σήμερα

Η παράδοση χάνεται στα βάθη των αιώνων, όταν οι αρχαίες γερμανικές φυλές λάτρευαν τα πνεύματα του δάσους. Ο κορμός συμβόλιζε τη γονιμότητα, την αναγέννηση της φύσης και τη νίκη του φωτός πάνω στο σκοτάδι του χειμώνα. Με την πάροδο του χρόνου, το έθιμο εκχριστιανίστηκε και από τον 16ο αιώνα καθιερώθηκε ως σύμβολο ευημερίας και τοπικής αυτοδιοίκησης.

Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του δέντρου

Παρατηρώντας ένα Maibaum, μπορεί κανείς να «διαβάσει» την ιστορία του χωριού:

• Τα χρώματα: Στη Βαυαρία κυριαρχεί το λευκό και το γαλάζιο (τα χρώματα της κρατιδιακής σημαίας), ενώ σε άλλες περιοχές ο κορμός διατηρείται συχνά στη φυσική του μορφή.

• Οι φιγούρες: Στα πλάγια του κορμού υπάρχουν μεταλλικές ή ξύλινες πινακίδες που αναπαριστούν τα παραδοσιακά επαγγέλματα (Guilds) της περιοχής, όπως του φούρναρη, του σιδερά ή του ξυλουργού.

• Το στεφάνι: Στην κορυφή δεσπόζει ένα πράσινο στεφάνι, το οποίο συμβολίζει τη ζωή που επιστρέφει με την άνοιξη.

Maibaumstehlen: Ένα παιχνίδι στρατηγικής και... μπίρας

Το πιο διασκεδαστικό κομμάτι του εθίμου είναι η «νόμιμη» κλοπή του δέντρου. Αν και το Maibaum υπάρχει σε αρκετές περιοχές, το κομμάτι της κλοπής είναι μια κυρίως νοτιογερμανική και αυστριακή "σπεσιαλιτέ" (Βαυαρία, Βάδη-Βυρτεμβέργη, Αυστρία).

Οι άγραφοι κανόνες της κλοπής:

1. Η φύλαξη: Το χωριό που προετοιμάζει το δέντρο πρέπει να το φυλάει μέρα-νύχτα. Αν οι φύλακες αντιληφθούν τους κλέφτες και ακουμπήσουν το χέρι τους πάνω στον κορμό, η απόπειρα θεωρείται άκυρη.

2. Η επιδρομή: Η κλοπή πρέπει να γίνει με απόλυτη μυστικότητα κατά τη διάρκεια της νύχτας.

3. Τα λύτρα: Αν οι κλέφτες καταφέρουν να μεταφέρουν το δέντρο στην περιοχή τους, ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις. Το χωριό-θύμα υποχρεούται να «εξαγοράσει» το σύμβολό του προσφέροντας άφθονη μπίρα και παραδοσιακό φαγητό (Brotzeit) στους «δράστες».

4. Η συμφιλίωση: Αφού συμφωνηθούν τα λύτρα, οι κλέφτες επιστρέφουν το δέντρο με μια γιορτινή παρέλαση και βοηθούν το γειτονικό χωριό να το στήσει.

Το «ρομαντικό» δέντρο: Liebesmaibaum

Εκτός από το μεγάλο δέντρο της πλατείας, υπάρχει και μια πιο προσωπική εκδοχή: το Liebesmaibaum. Τη νύχτα της 30ης Απριλίου, νεαροί άνδρες τοποθετούν μικρές στολισμένες σημύδες (Birken) κάτω από τα παράθυρα των κοριτσιών που τους ενδιαφέρουν. Αν το δέντρο παραμείνει εκεί για έναν μήνα, θεωρείται σημάδι ότι τα αισθήματα είναι αμοιβαία!