«Όχι» των Ελβετών στο «πλαφόν» του πληθυσμού

Σε μια ιστορική ψηφοφορία που συγκέντρωσε το διεθνές ενδιαφέρον, οι Ελβετοί πολίτες απέρριψαν με πλειοψηφία την πρόταση για τη θέσπιση ανώτατου ορίου στον πληθυσμό της χώρας. Η αποκαλούμενη «Πρωτοβουλία για τη Βιωσιμότητα», η οποία είχε ως στόχο να μην ξεπεράσει η Ελβετία τα 10 εκατομμύρια κατοίκους μέχρι το 2050, δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την έγκριση του εκλογικού σώματος, καθώς το 54,8% των ψηφοφόρων τάχθηκε κατά.

Η πρόταση του δεξιού συντηρητικού κόμματος (SVP)

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε από το ελβετικό λαϊκιστικό δεξιό κόμμα (SVP), το οποίο παρουσίασε το νομοσχέδιο με το προκάλυμμα της «βιωσιμότητας». Το κόμμα υποστήριζε ότι η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού –που σήμερα αγγίζει τα 9,1 εκατομμύρια– προκαλεί «συνωστισμό» (Dichtestress), οδηγώντας σε αυξημένα ενοίκια, έλλειψη στέγης, μποτιλιάρισμα στους δρόμους, υπερπλήρη μέσα μαζικής μεταφοράς και άνοδο της εγκληματικότητας.

Το σχέδιο προέβλεπε ότι εάν ο πληθυσμός ξεπερνούσε τα 9,5 εκατομμύρια (κάτι που αναμένεται τη δεκαετία του 2030), η κυβέρνηση θα υποχρεωνόταν να περιορίσει δραστικά το δικαίωμα ασύλου και την επανένωση οικογενειών. Εάν ούτε αυτό ήταν αρκετό, το τελικό βήμα θα ήταν η καταγγελία της συμφωνίας για την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το χάσμα ανάμεσα σε πόλεις και επαρχία

Τα αποτελέσματα της κάλπης ανέδειξαν για άλλη μια φορά μια βαθιά κοινωνική phânση ανάμεσα στην ύπαιθρο και τα μεγάλα αστικά κέντρα. Στις αγροτικές περιοχές, όπως στο καντόνι Appenzell Innerrhoden όπου το ποσοστό των ξένων υπηκόων είναι χαμηλό, η πρωτοβουλία υπερψηφίστηκε με το εντυπωσιακό 66%. Αντίθετα, η καθολική απόρριψη του «πλαφόν» από τις μεγάλες πόλεις, οι οποίες βασίζονται οικονομικά και κοινωνικά στη μετανάστευση, έκρινε το τελικό αποτέλεσμα.

Οι προειδοποιήσεις της κυβέρνησης και της αγοράς

Η ελβετική κυβέρνηση, τα περισσότερα πολιτικά κόμματα αλλά και οι οικονομικοί φορείς είχαν ταχθεί ανοιχτά κατά της πρότασης, χαρακτηρίζοντάς την «κενή υπόσχεση» που δεν θα έλυνε κανένα πρόβλημα, αλλά θα δημιουργούσε νέα.

Οι βασικοί άξονες της κριτικής επικεντρώθηκαν στα εξής:

• Έλλειψη εργατικού δυναμικού: Η ελβετική οικονομία έχει άμεση ανάγκη από εξειδικευμένους ξένους εργαζόμενους για να διατηρήσει την ανάπτυξή της.

• Γήρανση του πληθυσμού: Χωρίς τη μετανάστευση, τα ασφαλιστικά ταμεία και το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας θα αντιμετώπιζαν σοβαρό κίνδυνο κατάρρευσης.

• Σχέσεις με την ΕΕ: Μια ενδεχόμενη ρήξη με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα στερούσε από την Ελβετία την πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, προκαλώντας πολυετή οικονομική αβεβαιότητα.

Το μήνυμα της επόμενης μέρας

Παρά την απόρριψη της πρωτοβουλίας, πολιτικοί αναλυτές και στελέχη άλλων κομμάτων επισημαίνουν ότι το αποτέλεσμα (με το 45,2% να ψηφίζει «Ναι») αποτελεί ένα σαφές καμπανάκι. Το ζήτημα της μετανάστευσης και των υποδομών απασχολεί έντονα τους πολίτες.

Όπως τονίζουν εκπρόσωποι των μετριοπαθών κομμάτων, η χώρα πρέπει πλέον να εστιάσει στην «ποιοτική μετανάστευση» και στην καλύτερη αξιοποίηση του εγχώριου εργατικού δυναμικού, ώστε η Ελβετία να παραμείνει βιώσιμη, διατηρώντας παράλληλα την υψηλή ποιότητα ζωής και την ευημερία της.

Πηγή: ARD