Γερμανία: Γιατί «αδειάζει» από επιστήμονες;

Γερμανία: Γιατί οι πιο «δυνατοί» εργαζόμενοι ετοιμάζουν βαλίτσες για το εξωτερικό;

Η Γερμανία, η παραδοσιακή «ατμομηχανή» της ευρωπαϊκής οικονομίας, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο. Ενώ για δεκαετίες αποτελούσε τον απόλυτο μαγνήτη για επαγγελματίες από όλο τον κόσμο, πλέον βιώνει το δικό της, εσωτερικό brain drain.

Μια πρόσφατη, αποκαλυπτική έρευνα της πλατφόρμας εργασίας Indeed σε συνεργασία με τα επίσημα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας της Γερμανίας (Destatis), κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: οι πιο καταρτισμένοι και ακριβοπληρωμένοι Γερμανοί σκέφτονται σοβαρά να εγκαταλείψουν τη χώρα.

Τα νούμερα που σοκάρουν: Ποιοι φεύγουν;

Το φαινόμενο δεν αφορά γενικά και αόριστα το εργατικό δυναμικό, αλλά την «ελίτ» της γερμανικής αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας:

• Οι υψηλόμισθοι στην έξοδο: Το 54% των ερωτηθέντων με καθαρό οικογενειακό εισόδημα άνω των 6.000 ευρώ τον μήνα δήλωσε ότι αναζήτησε ενεργά εργασία στο εξωτερικό τους τελευταίους 12 μήνες.

• Μόνιμη φυγή: Το 77% όσων θέλουν να μεταναστεύσουν σχεδιάζει να μείνει εκτός Γερμανίας για πολλά χρόνια, ή ακόμα και για πάντα.

• Μαζική τάση: Συνολικά, τα δύο τρίτα των εργαζομένων φλερτάρουν με την ιδέα της αποχώρησης, ενώ το 30% έχει ήδη στείλει βιογραφικά.

• Η τάση σε αριθμούς: Μόνο το τελευταίο διάστημα, περισσότεροι από 288.000 Γερμανοί μετακόμισαν μόνιμα στο εξωτερικό.

Οι κλάδοι που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη κινητικότητα είναι οι θέσεις γραφείου (όπως το Μάρκετινγκ), η Τεχνολογία, ο Τουρισμός και τα Logistics.

Γιατί γυρίζουν την πλάτη στη Γερμανία;

Η απάντηση κρύβεται στη λέξη «δυσαρέσκεια». Όπως επισημαίνει η οικονομολόγος της αγοράς εργασίας, Βιρτζίνια Σόντεργκελντ, η επιθυμία φυγής των δύο τρίτων του δυναμικού δείχνει ότι οι συνθήκες διαβίωσης και εργασίας στη Γερμανία δεν είναι πια ελκυστικές.

Οι κύριοι λόγοι είναι ξεκάθαροι:

1. Το σοκ της φορολογίας (51%): Η Γερμανία έχει από τα υψηλότερα φορολογικά βάρη παγκοσμίως. Για κάθε 100 ευρώ που ξοδεύει ένας εργοδότης για έναν μέσο άγαμο εργαζόμενο, ο εργαζόμενος βάζει στην τσέπη του μόλις 50,70 ευρώ καθαρά. Τα υπόλοιπα απορροφώνται από φόρους και εισφορές. Το 70% των εργαζομένων νιώθει ότι η προσωπική προσπάθεια δεν αποδίδει οικονομικά.

2. Ποιότητα ζωής και κλίμα (42%): Πολλοί αναζητούν καλύτερες καιρικές συνθήκες και χαμηλότερο κόστος ζωής.

3. Καριέρα (24%): Παραδόξως, οι προοπτικές προαγωγής έρχονται τελευταίες στη λίστα, δείχνοντας ότι το πρόβλημα είναι κυρίως βιοτικό και οικονομικό.

Πού πηγαίνουν; Οι ΗΠΑ παραμένουν ο κορυφαίος προορισμός (14,4%), με τη Μεγάλη Βρετανία (η οποία είδε αύξηση 38% στις αναζητήσεις) και την Ελβετία να ακολουθούν με 13,6% έκαστη. Δημοφιλείς προορισμοί είναι επίσης τα ΗΑΕ και η Αυστραλία.

Η μεγάλη ειρωνεία: Η «ανταλλαγή» πληθυσμού

Ενώ οι Γερμανοί επιστήμονες φεύγουν, η Γερμανία συνεχίζει να καταγράφει θετικό ισοζύγιο μετανάστευσης (περίπου 200.000 άτομα καθαρή μετανάστευση). Ποιοι έρχονται;

Δεν πρόκειται πλέον για προσφυγικές ροές, αλλά για εξειδικευμένους επαγγελματίες από τρίτες χώρες, με την Ινδία να κρατά τα σκήπτρα. Η χώρα προσπαθεί να καλύψει τα τεράστια κενά της στην πληροφορική, την τεχνητή νοημοσύνη, την ψηφιοποίηση και την έρευνα, εισάγοντας ταλέντα από την Ασία, την ώρα που τα δικά της ταλέντα μετακομίζουν στη Δύση.

Τι κρατάει ακόμα όσους μένουν;

Παρά τα προβλήματα, η Γερμανία διατηρεί ορισμένα ισχυρά πλεονεκτήματα που αναγνωρίζουν οι εργαζόμενοι:

• Κοινωνικό περιβάλλον και ασφάλεια (60%)

• Προστασία της απασχόλησης / εργασιακά δικαιώματα (47%)

• Σύστημα κοινωνικής πρόνοιας (35%)

Το συμπέρασμα

Η διεθνής κινητικότητα είναι θεωρητικά θετική για την οικονομία, καθώς φέρνει νέες εμπειρίες. Όταν όμως η φυγή γίνεται απόρροια της εξοντωτικής φορολογίας και της ακρίβειας, μετατρέπεται σε δομικό πρόβλημα. Αν η Γερμανία δεν επανεξετάσει το φορολογικό της μοντέλο, κινδυνεύει να χάσει το πιο πολύτιμο κεφάλαιό της: τους ίδιους τους ανθρώπους της.