Θέουτα: Μεταναστευτική κρίση ή υβριδική επίθεση;

Αρθρο γνώμης του δημοσιογράφου Γιώργου Παππά (Βερολίνο). Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

Η κατάσταση στη Θέουτα έχει τεθεί υπό έλεγχο. Οι περισσότεροι από τις 50.000 μετανάστες που εισέβαλαν στην Ισπανία τις προηγούμενες ημέρες επέστρεψαν στο Μαρόκο.

 
Ωστόσο, τα ερωτήματα για τις συνθήκες, τα αίτια και τις συνέπειες της κρίσης παραμένουν ανοιχτά - τόσο για την ισπανική κυβέρνηση, όσο και για την ΕΕ στο δεύτερο μόλις μήνα εφαρμογής του νέου Κοινού Ευρωπαϊκού ΣσυστήματοςΑσύλου (ΚΕΣΑ/CEAS).

 
H ισπανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει κατηγορίες ότι αδράνησε στις προειδοποιήσεις για πιθανό κύμα μεταναστών αρκετές ημέρες πριν τη μαζική εισβολή στη Θέουτα. Η γερμανική «Μπιλντ» επικαλείται την ισπανική εφημερίδα "The Objective" που υποστηρίζει ότι «οι στρατιωτικές αρχές και οι μυστικές υπηρεσίες είχαν προειδοποιήσει για χιλιάδες ανθρώπους που μετακινούνταν από το Μαρόκο προς τα σύνορα, αλλά φέρεται να αγνοήθηκαν». Η κυβέρνηση της Μαδρίτης αντέκρουσε τα δημοσιεύματα. «Δεν είχαμε απολύτως καμία πληροφορία», δήλωσε υψηλόβαθμος κυβερνητικός αξιωματούχος στην Ελ Παίς. Γεγονός πάντως είναι ότι το υπουργείο Εσωτερικών, αρμόδιο για την ασφάλεια των συνόρων, είχε επικεντρωθεί στις καταστροφικές δασικές πυρκαγιές επί μια εβδομάδα και την εκκένωση σχεδόν 100.000 ανθρώπων, την ώρα που κλιμακώνονταν η κατάσταση στα σύνορα με το Μαρόκο.

Για την Ευρώπη, το ενδιαφέρον πολιτικά μεταφέρεται στη σημερινή συνεδρίαση του Συμβουλίου Μονίμων Αντιπροσώπων των χωρών-μελών της ΕΕ, όπου θα εξεταστείμεταξύ άλλων, τί πήγε λάθος στην επικοινωνία τις προηγούμενες τέσσερις ημέρες, με αποτέλεσμα ένα ευρωπαϊκό κομφούζιο αντιδράσεων, όπου κάθε μία από τις 27 πρωτεύουσες έκανε τη δική της πρόταση για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Η Ιταλία ανέστειλε προσωρινά τη συμφωνία Σένγκεν με την Ισπανία. Στις Βρυξέλλες ενισχύονται οι υποψίες ότι μια τέτοια εισροή δύσκολα θα ήταν δυνατή χωρίς την έγκριση του Μαρόκου. Το Υπουργείο Εσωτερικών του Μαρόκου, ωστόσο, αποδίδει την έξαρση σε παραπληροφόρηση που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο τόνος οξύνεται: Σε ανοιχτή επιστολή, 22 αρχηγοί κυβερνήσεων της ΕΕ —συμπεριλαμβανομένου του Καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς (CDU)— προειδοποιούν ότι η ΕΕ δεν πρέπει να επιτρέψει την «εργαλειοποίηση της μετανάστευσης ή άλλες υβριδικές απειλές». Οι πρεσβευτές της ΕΕ ξεκινούν σήμερα τη συζήτηση για τα επόμενα βήματα, ενώ θα ακολουθήσουν οι υπουργοί Εσωτερικών την Τρίτη.

Η μεταναστευτική κρίση έχει και γεωπολιτική διάσταση, γράφει η σημερινή Handelsblatt: Η Θέουτα βρίσκεται σε ένα από τα στρατηγικά σημεία-κλειδιά της παγκόσμιας οικονομίας: περισσότερα από 100.000 πλοία διέρχονται ετησίως από το Στενό του Γιβραλτάρ — αριθμός υπερδιπλάσιος σε σχέση με τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ. Το Μαρόκο διεκδικεί την περιοχή εδώ και δεκαετίες. Η κατάσταση οξύνεται περαιτέρω από τις εξελίξεις στην Ουάσιγκτον: το Κογκρέσο των ΗΠΑ έχει αναγνωρίσει τον θύλακα ως «μαροκινό έδαφος». Οι σχέσεις μεταξύ Ισπανίας και ΗΠΑ είναι ήδη τεταμένες· μόλις πριν από τέσσερις εβδομάδες, στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, ο Τραμπ απείλησε την Ισπανία με εμπορικό εμπάργκο