Το άφαντο τέρας του καλοκαιριού

Άρθρο γνώμης του Δημήτρη Ευθυμάκη (δημοσιεύτηκε στο protagon)

Θυμάστε τον λαγοκέφαλο; Εκείνο το τέρας των ελληνικών θαλασσών που τον Ιούνιο είχε περίπου καταλάβει το Αιγαίο και, αν συνεχίζαμε έτσι, μέχρι τον Αύγουστο θα τον βλέπαμε να καταβροχθίζει ως και τα χρυσόψαρα του Εθνικού Κήπου;

Κι ύστερα ήρθε ο Ιούλιος και ο Αύγουστος. Μπήκαν άνθρωποι στη θάλασσα και βγήκαν. Ολόκληροι. Και ο λαγοκέφαλος εξαφανίστηκε μυστηριωδώς. Όχι από τις θάλασσες. Από τις ειδήσεις.

Η κατασκευή του τρόμου

Πόσοι άνθρωποι κολύμπησαν φέτος το καλοκαίρι στις ελληνικές θάλασσες; Άπειροι. Πόσες βουτιές έγιναν από τον Ιούνιο μέχρι σήμερα; Εκατομμύρια. Όλα τα είδαμε μέσα κι έξω από το νερό: τρικυμίες, μπουνάτσες, πνιγμούς, διασώσεις, συγκρούσεις σκαφών, φωτιές σε πλοία, ατζαμήδες καπετάνιους, παράνομες ενοικιάσεις πλωτών, τραυματισμούς, ναυάγια, απεγκλωβισμούς.

Τα δελτία ειδήσεων και τα social γέμισαν θάλασσα. Ένας μόνο έλειψε: ο λαγοκέφαλος.

Για εβδομάδες έγινε το έλα να δεις:

• Πρωτοσέλιδα και ζωντανές συνδέσεις.

• Μαρτυρίες λουομένων και αναλύσεις από «ειδικούς επί ειδικών».

• Φωτογραφίες με ανοιχτά σαγόνια και δραματική μουσική στα ρεπορτάζ.

Ο λαγοκέφαλος δηλητηριάζει όποιον τον φάει, καταστρέφει δίχτυα, τρώει αλιεύματα, αλλάζει το οικοσύστημα, καταποντίζει το εισόδημα των ψαράδων. Όλα αυτά είναι αληθινά και σοβαρά. Αλλά, ως γνωστόν, στη σύγχρονη ενημέρωση ένα σοβαρό πρόβλημα δεν αρκεί. Πρέπει να γίνει τρόμος.

«Σε περίπτωση επαφής με λαγοκέφαλο, πέστε κάτω, καλύψτε το κεφάλι σας και περιμένετε την ΕΜΑΚ».

Επικήρυξη και παρέλαση «τεράτων»

Τότε που το θέμα ήταν πρωτοσέλιδα, υπήρξαν πράγματι μαρτυρίες παλιότερων μεμονωμένων περιστατικών δαγκωμάτων. Αλλά η μεγάλη θερινή επέλαση που προαναγγέλθηκε, δεν ήρθε ποτέ. Ούτε εκατοντάδες τραυματίες είδαμε, ούτε παραλίες έκλεισαν, ούτε κοπάδια λαγοκέφαλων καταδίωκαν παιδάκια με μπρατσάκια.

Κι όμως, ήταν τέτοια η πίεση, ώστε η κυβέρνηση έφτασε να επικηρύξει το ψάρι, δίνοντας αμοιβή 5,33 ευρώ το κιλό για την αλίευσή του. Αμέσως άρχισε η γκρίνια ότι η επικήρυξη ήταν μικρή. Ακόμα και ως καταζητούμενος, ο λαγοκέφαλος απέτυχε να ικανοποιήσει την κοινή γνώμη.

Μετά ήρθαν και ενισχύσεις:

• Το γουρουνόψαρο

• Ξενικοί «λαθρομετανάστες» με λέπια από τη Διώρυγα του Σουέζ

• Η μωβ και η πορτοκαλί μέδουσα

Η ελληνική θάλασσα, που μέχρι τότε παρουσιαζόταν στα τουριστικά σποτ σαν γαλάζιος παράδεισος, ξαφνικά έμοιαζε με υδάτινο παράρτημα της Κόλασης.

Η αστραπιαία εγκατάλειψη

Και ύστερα ήρθε ο Ιούλιος κι ο Αύγουστος. Μπήκαν εκατομμύρια άνθρωποι στη θάλασσα και βγήκαν—οι περισσότεροι ολόκληροι. Κάπου εκεί ο λαγοκέφαλος εξαφανίστηκε μυστηριωδώς από τις ειδήσεις. Ούτε ένα follow-up της προκοπής:

• Τι απέγινε η μεγάλη απειλή;

• Αυξήθηκε ο πληθυσμός του ή μειώθηκε;

• Έπιασε τόπο η επικήρυξη και πόσοι αλιεύτηκαν;

• Τι έγινε με τους ψαράδες και το οικοσύστημα;

Τίποτα. Διότι η δημοσιογραφία μας έχει μια περίεργη σχέση με τα θέματα: τα ερωτεύεται κεραυνοβόλα και τα εγκαταλείπει αστραπιαία. Δεν την ενδιαφέρει τόσο η εξέλιξη όσο η κορύφωση. Δεν θέλει ιστορίες. Θέλει συναγερμούς.

Ο κύκλος της «χαζο-είδησης»

1. Εμφάνιση: Ένα θέμα εμφανίζεται και φουσκώνει.

2. Καταστροφή: Γίνεται υπαρξιακή απειλή και ζητούνται ευθύνες.

3. Παρέμβαση: Παρεμβαίνει η κυβέρνηση, διαφωνεί η αντιπολίτευση, μιλούν 12 ειδικοί, τρομάζει ο κόσμος.

4. Εξαφάνιση: Μόλις έρθει το επόμενο θέμα, σβήνουν όλα.

Ο λαγοκέφαλος παραμένει πραγματικό πρόβλημα. Αλλά η ιστορία του φετινού καλοκαιριού λέει περισσότερα για εμάς, παρά για εκείνον. Ο κακόμοιρος ο λαγοκέφαλος μπορεί τελικά να μην έφαγε κανέναν από μας. Εμείς πάντως φάγαμε μια χαρά τον λαγοκέφαλο—ως χαζο-είδηση.